Nauka To Lubię

Czy można prowadzić rehabilitację układu oddechowego ponad sto metrów pod ziemią? W tym odcinku schodzimy do podziemnego Uzdrowiska Kopalnia Soli „Wieliczka”. Sprawdzamy, czym jest subteranoterapia, co wyróżnia mikroklimat komór solnych i dlaczego w rehabilitacji tak dużą rolę odgrywa nauka prawidłowego oddychania. Rozmawiamy o aerozolu solnym, niskiej zawartości alergenów i zanieczyszczeń, ćwiczeniach oddechowych oraz współczesnych badaniach prowadzonych w wielickim uzdrowisku. Zaglądamy również do tężni solankowej i wyjaśniamy, jak działa. To zapis audio trzeciego odcinka serii Nauka. To Lubię realizowanej w Kopalni Soli „Wieliczka”. #płatnawspółpraca

Alerty w telefonie, doniesienia o kryzysach, strzelaninach i konfliktach – czy Ty też łapiesz się na tym, że nie potrafisz oderwać wzroku od kolejnych złych wiadomości? To zjawisko to doomscrolling, czyli nawyk, który bezwzględnie aktywuje nasz ewolucyjny system wykrywania zagrożeń i wtrąca organizm w stan przewlekłej gotowości alarmowej. W tym odcinku rozkładamy ten mechanizm na czynniki pierwsze: czym jest ewolucyjny *negativity bias*, jak ciało migdałowate podsyca wydzielanie kortyzolu i adrenaliny oraz dlaczego tak trudno przerwać to błędne koło. Przyglądamy się też szokującym wynikom badań z uniwersytetów w USA i metaanalizie z 2026 roku. Wynika z nich jasno: osoby spędzające ponad 6 […]

Kilka lat temu sonda DART celowo uderzyła w Dimorphosa i zmieniła jego orbitę. Teraz europejska misja Hera sprawdza, co dokładnie wydarzyło się po tym zderzeniu i czego możemy się z niego nauczyć. W tym odcinku Tomasz Rożek opowiada o obronie planetarnej, o tym, jak daleko jesteśmy od scenariuszy znanych z filmów takich jak „Armageddon”, i co zrobilibyśmy, gdyby któregoś dnia naprawdę wykryto obiekt lecący w stronę Ziemi. Czy umiemy zmienić tor asteroidy? Ile czasu potrzebowalibyśmy na reakcję? I dlaczego jedno skuteczne uderzenie wcale nie oznacza jeszcze, że znamy sposób na każde kosmiczne zagrożenie?

Czy sztuczna inteligencja zrewolucjonizuje sposób, w jaki badamy i obserwujemy naszą planetę z orbity? W tym odcinku gościem jest prof. Jakub Nalepa z Politechniki Śląskiej oraz firmy KP Labs, który tłumaczy, jak algorytmy uczenia maszynowego pracują bezpośrednio w przestrzeni kosmicznej. Dowiedz się, jak rozwijana technologia pozwala przenieść „mózg blisko oczu” i analizować dane satelitarne bezpośrednio na pokładzie urządzeń takich jak polski satelita Intuition-1. Zamiast przesyłać na Ziemię ogromne, surowe pliki, satelita wysyła przeanalizowane wnioski, co pozwala nawet kilkusetkrotnie zredukować koszty i czas transmisji. W rozmowie poruszamy także tematy autonomii rojów satelitów, wizji Space Data Center oraz wyzwań związanych z weryfikacją i […]

Czy twarda skała może zachowywać się jak plastelina? W tym odcinku schodzimy pod ziemię w Kopalni Soli „Wieliczka”, żeby zobaczyć, jak ogromne siły geologiczne pofałdowały i przemieściły dawne pokłady soli. Rozmawiamy o niezwykłej budowie wielickiego złoża, soli witrażowej i „soli trzaskającej”, w której uwięzione są pęcherzyki gazów. Sprawdzamy również, dlaczego górotwór cały czas powoli zaciska podziemne przestrzenie i jak górnicy zabezpieczają korytarze oraz komory przed skutkami tych procesów. Historia Ziemi jest tutaj zapisana bezpośrednio w ścianach kopalni — trzeba tylko umieć ją odczytać. #płatnawspółpraca