Evrenin Sonundaki Podcast (ESP)

Gelmiş geçmiş en büyük halka arz. Dünyanın en büyük uzay şirketi. Elon Musk’ın geleceğe açılan kapısı. Peki SpaceX gerçekten anlattığı kadar büyük bir hikâye mi, yoksa piyasa bize dev bir balon mu satıyor?
SpaceX yaklaşık 2 trilyon dolarlık değerlemeyle halka açıldı. Hisse kısa sürede yükseldi, ardından sert biçimde geriledi. Bu düşüş, herkesin aklına aynı soruyu getirdi: SpaceX balonu patladı mı?
Çünkü SpaceX’i roketleri, Mars hayalleri ve uzay taşımacılığıyla tanısak da şirketin bugünkü ekonomik motoru aslında Starlink, yani telekom ve internet servisleri. Üstelik 2 trilyon dolarlık değerlemenin büyük kısmı uzaydan değil, Elon Musk’ın yapay zekâ ve veri merkezi hikâyesinden geliyor.
Peki SpaceX gerçekten bir uzay şirketi mi, küresel bir telekom operatörü mü, yoksa kendini yapay zekâ şirketi gibi fiyatlatmaya çalışan dev bir teknoloji holdingi mi?
Bu bölümde Starlink’in SpaceX’i nasıl ayakta tuttuğunu, Amazon Leo’nun bu düzeni nasıl bozabileceğini, uydu internetinde yaklaşan fiyat savaşını ve Elon Musk’ın Tesla, xAI, Grok ve SpaceX’i tek bir gelecek hikâyesinde nasıl birleştirdiğini konuşuyoruz.
Bir de işin karanlık tarafı var: on binlerce yeni uydu, uzay çöplüğü, çarpışma riski ve kullanılmaz hale gelebilecek yörüngeler.
Elon Musk’ın anlattığı gelecek gerçekten mümkün olabilir. Ama asıl soru şu: Bu gelecek bugün 2 trilyon dolar eder mi, yoksa balon çoktan patlamaya mı başladı?

9 Haziran’da Anthropic, dünyanın en güçlü yapay zekâ modellerinden biri olarak tanıtılan Fable 5’i kullanıma açtı. Sadece üç gün sonra, 12 Haziran’da ABD hükümetinden gelen bir direktif sonrası model erişime kapatıldı. Bu direktifin arkasında, modelin ileri düzey siber saldırı senaryolarında kullanılabilme ihtimali, kritik altyapılara yönelik riskler ve kontrolsüz yayılımın ulusal güvenlik açısından yaratabileceği tehditler yer alıyordu. 2 Temmuz’da ise Fable 5 yeniden kullanıma sunuldu.
Peki bu kadar kısa sürede ne oldu?
Bu bölümde Fable 5’in arkasındaki Mythos hikâyesini, modelin neden bu kadar güçlü kabul edildiğini, ortaya çıkan siber güvenlik risklerini, Project Glasswing kapsamında seçili şirketlere verilen özel erişimi ve ABD hükümetinin yapay zekâ yarışında giderek artan rolünü konuşuyoruz.
Asıl soru şu: Bu gerçekten bir güvenlik meselesi mi, yoksa yapay zekâ sektöründe kimin avantajlı olacağına devletler ve büyük teknoloji şirketleri birlikte mi karar vermeye başlıyor?
Kısacası bu bölümde, sıcak bir yapay zekâ gündemi üzerinden yapay zekânın sadece teknolojik değil, aynı zamanda ekonomik ve jeopolitik bir güç savaşına nasıl dönüştüğünü tartışıyoruz.

Elon Musk, 2015’te kurucularından biri olduğu OpenAI’a yıllar sonra dava açtı.
Gerekçesi şuydu: OpenAI, insanlık yararına çalışan, kâr amacı gütmeyen ve açık kaynaklı bir yapay zekâ laboratuvarı olarak kurulmuştu. Ama zaman içinde Microsoft yatırımı alan, kapalı modeller geliştiren ve dünyanın en değerli teknoloji şirketlerinden birine dönüşen ticari bir deve evrildi.
Peki Elon Musk bu dönüşüme gerçekten prensip olarak mı karşı çıktı, yoksa OpenAI’ın başarısından sonra mı rahatsız oldu?
Bu bölümde OpenAI’ın 2015’teki kuruluşundan, Elon Musk’ın 2018’de ayrılışına; 2019’daki ticari yapılanmadan, ChatGPT’nin patlamasına ve 2024–2025’te açılan davaların 2026’da reddedilmesine kadar hikâyeyi adım adım konuşuyoruz.
Ama mesele sadece “Elon davayı kaybetti” değil.
Bu dava bize yapay zekâ şirketlerinin artık ne kadar büyüdüğünü, devletler için neden stratejik hale geldiğini, açık kaynak–kapalı kaynak tartışmasının neden bu kadar kritik olduğunu ve birkaç kişinin egosunun geleceğin teknolojisini nasıl şekillendirebildiğini gösteriyor.
Yapay zekâ gerçekten insanlık için mi geliştiriliyor, yoksa artık birkaç dev şirketin ve birkaç dev egonun güç savaşına mı dönüştü?
Yorumlarınızı Instagram’da bekliyoruz: @evreninsonundakipodcast

Dijital dünyada biz kullanıcı mıyız, ürün müyüz, yoksa bedava işçi miyiz?
Pokémon Go’da Pikachu yakaladığımızı sanıyorduk… ama farkında olmadan yapay zekâ eğitiyorduk.
Bu bölümde Niantic’in Pokémon Go’dan topladığı konum, kamera ve hareket verilerini nasıl “geospatial AI”, yani fiziksel dünyayı anlayan konumsal yapay zekâ modellerine dönüştürdüğünü konuşuyoruz. Bir zamanlar sokakta Charizard, Squirtle ve Pikachu peşinde koşarken aslında sokakları, yürüyüş rotalarını ve gerçek dünyayı dijital sistemler için haritalandırmış olabilir miydik?
Buradan yola çıkarak daha büyük bir soruya geliyoruz: Teknoloji şirketleri bize eğlenceli, faydalı ya da bedava ürünler sunarken, biz arka planda ne üretiyoruz?
Bölümde konuştuğumuz başlıklardan bazıları:
Pokémon Go’nun masum bir artırılmış gerçeklik oyunu maskesi ardında ürettiği veri tabanı ve modeller
Niantic’in oyun dünyasından konumsal yapay zekâ tarafına geçişi
Kamera, GPS, rota ve landmark verilerinin neden bu kadar değerli olduğu
reCAPTCHA ile trafik ışığı seçerken aslında neye katkı verdiğimiz
Duolingo, 23andMe, sürücüsüz araçlar ve benzer “görünmez emek” örnekleri
Dual use teknolojiler: Aynı ürünün hem eğlence, hem veri toplama, hem de yapay zekâ eğitimi için kullanılabilmesi
Çocukluk nostaljisi, veri ekonomisi ve “Pikachu’dan bunu beklemezdim” hissi
Kısacası bu bölümde oyun, yapay zekâ, mahremiyet ve dijital çağda görünmez emek arasındaki tuhaf ilişkiye bakıyoruz.

Ozempic ve benzeri zayıflama iğneleri artık sadece fiziksel sağlık konusu değil.
Aynı zamanda psikolojimizi ve sosyolojimizi de derinden etkiliyor.
Bazı sağlık problemleri çözülürken, yeni bir güzellik standardı mı doğuyor? 
Bu bölümde; GLP-1 ilaçlarının toplum üzerindeki etkilerini, body positivity akımının neden zayıfladığını, ünlülerin hızlı kilo dönüşümlerini ve “zayıflığın” artık disiplin mi yoksa erişim meselesi mi olduğunu konuşuyoruz.
Ayrıca:
• Ozempic ve Mounjaro’nun son bilimsel gelişmeleri
• Bazı insanlarda neden işe yaramadığına dair yeni genetik araştırmalar
• 23andMe verileriyle yapılan çalışmalar
• Kalp sağlığı üzerindeki etkiler
• Meghan Trainor ve beden olumlamaya bakışı değişen celebrity kültürü
• Estetik müdahaleler, tek tipleşme ve sosyal baskı
• “Ozempic face” ve yeni güzellik algısı
• Gelecekte hap formuna geçiş ihtimali
🎧 Zayıflama ilaçları sağlık teknolojisinin geleceği mi, yoksa yeni bir toplumsal baskı dönemi mi?
Evrenin Sonundaki Podcast'te yayında.