Techstorie - rozmowy o technologiach

Techstorie na żywo! Link do zapisu na dole opisu tego odcinka!
Kiedy myślimy o wojnie, wyobrażamy sobie czołgi, rakiety, wojsko. Raczej nie myślimy o kablach. A już na pewno nie o kablach leżących na dnie morza. Tymczasem to właśnie one są dziś jednym z najsłabszych punktów europejskiego bezpieczeństwa. Co chwilę słyszymy o aktach sabotażu - a to na kabel telekomunikacyjny, a to na energetyczny.
W środku tej zawieruchy jest nasz swojski Bałtyk. To morze wyjątkowo płytkie i wyjątkowo gęsto "zabudowane". W dodatku otoczone przez NATO oraz Rosję - nic dziwnego, że tyle się na nim dzieje.
Dlatego w tym odcinku podcastu "Techstorie" zanurzymy się w głębiny Bałtyku, by zobaczyć, co też na nim leży. Sprawdzimy, czym jest flota cieni i komu zagraża. I w końcu - czy przecinanie kabli jest szkodliwe i czy można je ukrócić.

GOŚĆ ODCINKA:
dr Filip Bryjka, analityk ds. zagrożeń hybrydowych z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych

NA SKRÓTY:
08:39 Po co nam kable?
15:11 Płytki Bałtyk
20:29 Flota cieni
31:32 Globalny problem
38:35 Rozwiązania
46:57 Odpowiadamy na pytanie!
Techstorie na żywo! Zapraszamy na nagranie odcinka z gośćmi specjalnymi!29 stycznia o godzinie 18:00 w Teatrze Studio w Warszawie, w Pałacu Kultury i NaukiScena MalarniaWstęp bezpłatny! Zapisz się tutaj: https://forms.gle/sYiKuwE3teUaNcVt9

ŹRÓDŁA:
- o podwodnej infrastrukturze: https://ecfr.eu/article/shallow-seas-and-shadow-fleets-europes-undersea-infrastructure-is-dangerously-vulnerable/
- o cudem ocalonym kablu między Szwecją a Litwą: https://wyborcza.biz/biznes/7,179190,31611454,cudem-ocalal-kabel-energetyczny-miedzy-szwecja-i-litwa-mial.html
- o rosyjskim śladzie ropy: https://www.politico.eu/article/russia-blacklisted-tankers-vessels-keep-dumping-oil-europe-sea-despite-sanction/
- o tym, jak rośnie flota cieni: https://united24media.com/latest-news/russias-shadow-tanker-fleet-reportedly-triples-since-2022-9620
- o tym, jak wielka jest flota cieni: https://www.spglobal.com/energy/en/news-research/latest-news/crude-oil/090325-factbox-shadow-fleet-expands-to-maintain-sanctioned-oil-flows
- o pomyśle NATO na ochronę kabli podmorskich: https://www.nato.int/en/news-and-events/articles/news/2025/01/14/nato-launches-baltic-sentry-to-increase-critical-infrastructure-security
- o tym, jak można chronić kable na dnie mórz: https://www.csis.org/analysis/chinas-underwater-power-play-prcs-new-subsea-cable-cutting-ship-spooks-international
- o bojkotach konsumenckich: https://www.ipr.northwestern.edu/news/2017/king-corporate-boycotts.html
- o tym, jak nie udał się bojkot Leroy Merlin: https://www.money.pl/gospodarka/sieci-handlowe-ktore-zostaly-w-rosji-traca-jest-jednak-jeden-wyjatek-6757093808708192a.html

W tym odcinku podcastu "Techstorie" nie ma podsumowania roku. Ale książki, które w nim omawiamy, w pewien sposób ten rok określają. Mamy tam postać, którą wszyscy znają, ale mało kto wie, że jest raczej antybohaterem współczesnych czasów, niż zbawcą. Jest głęboki namysł nad AI i nad tym, gdzie jesteśmy na drodze jej rozwoju. I w końcu - dość nietypowo - książka dla naszych nastoletnich słuchaczy, choć i dorośli znajdą w niej coś dla siebie.
Na koniec dorzucamy jeszcze bonusowo książki, które zrobiły na nas w tym roku największe wrażenie i które szczególnie wbiły nam się w pamięć.

LISTA KSIĄŻEK:
02:17 "Problem z Billem Gatesem. Rozliczenie z mitem dobrego milionera", Tim Schwab, Wydawnictwo Insignis Media, przełożył Paweł Podmiotko
22:26 "Quo vAIdis", Andrzej Dragan, Wydawnictwo Otwarte
34:42 "Twój telefon, twoje zasady", Magdalena Bigaj, Wydawnictwo W.A.B.
48:10 Książkowe polecajki 2025

Zakupy świąteczne już zrobione, czy też odkładacie je w tym roku na później? W handlu trwa właśnie najgorętszy okres w roku. Ale nie wszyscy liczą zyski. Polscy i europejscy przedsiębiorcy liczą też straty - te wywołane popularnością na naszych rynkach chińskich platform zakupowych, takich jak Temu, Shein czy AliExpress. Straty te dokładnie policzył najnowszy raport Izby Gospodarki Cyfrowej, z którego wynika, że w latach 2024-25 polski handel detaliczny tracił 6,5-8,8 mld zł rocznie. Mało tego - Polacy od października 2024 r. do września2025 r., czyli w ciągu roku, mogli wydać w chińskich sklepach aż 11,6 mld zł, a w ciągu pół roku od kwietnia do września tego roku do Polski przyszły prawdopodobnie 53 miliony paczek z chińskiego e-commerce’u. Mogło w nich być nawet 200 milionów produktów.
Z czego wynika tak wielka popularność Temu i Shein? Czy na swój sukces zapracowały samodzielnie, ciężką pracą i odrobiną szczęścia, czy jednak dostały poważną pomoc od państwa? Komu tak naprawdę pomagamy, kupując na Temu i Shein? I w końcu: co z tym wszystkim robią Europa oraz USA? O tym wszystkim rozmawiamy w dzisiejszym odcinku podcastu "Techstorie".

GOŚCIE ODCINKA:
- Patrycja Sass- Staniszewska, prezeska zarządu Izby Gospodarki Elektronicznej, która zrzesza polskie firmy z branży e-handlu;
- Michał Bielewicz, konsultant chińskiego rynku handlu online i offline.

NA SKRÓTY:
04:42 Bardzo duże liczby
11:35 Wsparcie Chin
24:00 Model Temu
37:13 Przeciąganie struny
42:21 Kontratak Unii

ŹRÓDŁA:
- komunikat na temat Temu i podejrzenia łamania przepisów DSA: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_25_1913
- raport Federacji Konsumentów i produktach kupionych na Temu i Shein: https://wyborcza.biz/biznes/7,147743,31836382,bulwersujacy-raport-federacji-konsumentow-trujace-buty-olowiane.html
- UOKiK i technikach sprzedażowych Temu: https://uokik.gov.pl/tajemnicze-i-zwodnicze-promocje-na-temu

Ten odcinek to prawdziwy vibe check technologiczno-społeczny. Próbujemy zdefiniować rage bait i stwierdzamy, że nie potrafimy farmić aury.
Potem przenosimy się do świata AI, gdzie OpenAI zmaga się z problemami, które każdy widział, ale chyba nikt nie myślał, że są one tak duże. Chyba, że naoglądał się dużo krótkich filmików i ma brainrota.
Zaglądamy też do Australii, która postanowiła zrobić hard reset zasad online i zmusić big techy do realnej ochrony nieletnich w serwisach społecznościowych.
Na koniec lecimy do Holandii i Belgii, które wykonują pierwsze, ostrożne kroki w stronę cyfrowej suwerenności. A zaczyna się niewinnie, bo od rekrutacji... szpiegów.
Jeśli chcesz wiedzieć, gdzie biegnie świat - zanim jeszcze to nazwie kolejne "słowo roku" - ten odcinek podcastu "Techstorie" jest dla Ciebie.

NA SKRÓTY:
02:22 Rage bait, czyli widząc na czerwono
15:27 Czerwone światło dla OpenAI
18:37 Wojownicza Australia
28:55 Holandia nieufna wobec Google'a

ŹRÓDŁA:
- O słowach roku: https://www.bbc.com/news/articles/cewjxqvqzgyo
- O tym, że Holandia wyłącza Google Analytics w niektórych ofertach pracy: https://www.politico.eu/article/the-netherlands-shuts-off-google-tracking-spy-job-listings/
- O tym, jak jeden chłopiec stworzył aurę: https://www.wsj.com/lifestyle/indonesian-boat-kid-dance-ac0447f3
- O banie na SM w Australii: https://www.theguardian.com/media/2025/dec/03/social-media-ban-or-delay-australia-list-under-16-explainer-guide-when-what-apps-included-getting-banned
- O czerwonym alarmie w OpenAI: https://www.wsj.com/tech/ai/openais-altman-declares-code-red-to-improve-chatgpt-as-google-threatens-ai-lead-7faf5ea6

30 listopada 2022 r. został publicznie uruchomiony ChatGPT. Od razu wywołał duże poruszenie, a potem wręcz lawinę innych modeli językowych i narzędzi generatywnej AI. Zatem gdzie po tych trzech latach jesteśmy na skali rewolucji AI? To dalej rewolucja, czy już bańka? Przyglądamy się, w jaki sposób AI przekształca wybrane branże - jednym dodając skrzydeł, a innym skrzydła podcinając.
I w końcu sprawdzamy, jak zmieniło się nasze zachowanie pod wpływem wszechobecności narzędzi oraz treści AI. Czy potrafimy już odróżnić wideo wygenerowane przez AI od ludzkiej treści? Czy nauczyliśmy się, że AI koniecznie trzeba kontrolować i zawsze sprawdzać wyniki, jakie nam wypluje?

GOŚCIE ODCINKA:
- Dota Szymborska, doktora etyki UMCS, absolwentka etyki oraz socjologii na Uniwersytecie Warszawskim. Specjalizuje się w etyce GEN AI.
- Michał "rysiek" Woźniak, specjalista ds. bezpieczeństwa informacji, współzałożyciel warszawskiego Hackerspace’a. Był dyrektorem ds. Bezpieczeństwa Informacji w Organized Crime and Corruption Reporting Project, konsorcjum ośrodków śledczych, mediów i dziennikarzy działających w Europie Wschodniej, na Kaukazie, w Azji Środkowej i Ameryce Środkowej;
- Przemysław Dębiak, znany jako Psyho, mistrz kodowania, który w konkursie dla koderów pokonał sztuczną inteligencję;
- dr hab. Tomasz Kajdanowicz z Politechniki Wrocławskiej, na której kieruje Katedrą Sztucznej Inteligencji.

NA SKRÓTY:
07:38 Reklama Coca-Coli
14:42 Gdzie ta rewolucja?
17:41 Informatyka i programowanie
31:32 Koniec googlowania
35:55 Martwy internet
42:59 Wiarygodność
54:06 Co dalej?
01:09:58 Przyszłość

ŹRÓDŁA:
- Ile powstało LLM-ów: https://www.ibm.com/think/topics/large-language-models-list
- Reklama Coca-Coli z 2024 r.: https://www.youtube.com/watch?v=IQWUKWM2JrQ
- Reklama Coca-Coli z 2025 r.: https://www.youtube.com/watch?v=Yy6fByUmPuE
- O ciężarówkach w reklamie Coca-Coli: https://www.businessinsider.com/coca-cola-ai-holiday-ad-glitches-highlight-ai-shortcomings-2025-11?IR=T
- Raport McKinsey o wdrożeniach AI na świecie: https://www.mckinsey.com/capabilities/quantumblack/our-insights/the-state-of-ai
- Raport PIE o wdrożeniach AI w Polsce: https://pie.net.pl/z-ai-korzysta-mniej-niz-co-szosta-firma-w-polsce-a-pozostale-nie-planuja-jej-wdrazac/
- O tym, że 30 proc. kodu w Microsofcie pisze AI: https://www.cnbc.com/2025/04/29/satya-nadella-says-as-much-as-30percent-of-microsoft-code-is-written-by-ai.html
- Wywiad z Psyho: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,32285683,co-to-znaczy-ze-ai-bedzie-lepsza-od-ludzi-kalkulator-jest.html
- Raport o martwym internecie: https://www.imperva.com/blog/2025-imperva-bad-bot-report-how-ai-is-supercharging-the-bot-threat/
- O tym, jak Exdrog podchodził do przetargu: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,32358477,firmy-wpadaja-w-tarapaty-przez-ai-polska-spolka-stracila-kontrakt.html
- OpenAI o halucynacjach: https://openai.com/index/why-language-models-hallucinate/
- archiwalne odcinki do odsłuchania: 130 i 134