Radio Logo
RND
Höre {param} in der App.
Höre TẠP CHÍ XÃ HỘI in der App.
(124.878)(171.489)
Sender speichern
Wecker
Sleeptimer
Sender speichern
Wecker
Sleeptimer
StartseitePodcasts
TẠP CHÍ XÃ HỘI

TẠP CHÍ XÃ HỘI

Podcast TẠP CHÍ XÃ HỘI
Podcast TẠP CHÍ XÃ HỘI

TẠP CHÍ XÃ HỘI

hinzufügen

Verfügbare Folgen

5 von 24
  • Chứng nhận y tế giả, « đại dịch trong lòng đại dịch » Covid-19 tại Pháp
    Nước Pháp, một trong những quốc gia ghi nhận tỉ lệ tiêm ngừa Covid-19 rất cao trên thế giới, đang phải đối mặt với nạn làm giả, buôn bán và sử dụng chứng nhận y tế giả, mà báo chí Pháp gọi là « đại dịch trong lòng đại dịch », nhất là trong bối cảnh số ca nhiễm mới thường nhật đã lên đến hơn 300.000 trong nhiều ngày, gây áp lực đối với hệ thống y tế về số bệnh nhân nặng phải nhập viện và có nguy cơ tử vong. Chứng nhận y tế giả trở thành mối lo ngại đối với chính quyền Macron, buộc nhà chức trách tăng cường biện pháp đối phó. Ngày 03/01/2022, tổng thống Pháp Emmanuel Macron thẳng thừng tuyên bố không để yên và sẽ « gây phiền nhiễu » cho những người không chịu tiêm chủng, hạn chế ở mức tối đa việc người không chịu tiêm phòng Covid-19 tham gia vào các hoạt động xã hội. Tuyên bố gây tranh cãi của tổng thống Pháp được đưa ra trong bối cảnh nước Pháp vẫn còn khoảng 5 triệu người (trên tổng dân số khoảng 67 triệu) không chịu tiêm ngừa Covid-19 cho dù tình hình dịch bệnh lây lan nhanh chóng mặt từ dịp lễ tết cuối năm 2021.   Theo bộ trưởng Nội Vụ Pháp Gérald Darmanin, tính đến ngày 30/12/2021, có gần 200.000 chứng nhận y tế giả đã bị nhà chức trách phát hiện. Chỉ trong vài tháng, nạn buôn bán chứng nhận y tế giả đã tăng với quy mô chưa từng có tại Pháp, nhất là từ giữa tháng 07/2021, sau bài phát biểu của tổng thống Macron nhân dịp Quốc Khánh theo đó khi đi nhà hàng, quán cà phê và cơ sở văn hóa, thể thao … người dân phải trình chứng nhận y tế, chứng nhận họ hoặc đã tiêm phòng, hoặc đã nhiễm Covid-19 và đã lành bệnh, hoặc có kết quả xét nghiệm âm tính với virus corona.   Theo nhiều chuyên gia, con số gần 200.000 chứng nhận y tế giả đang lưu hành mà bộ Nội Vụ Pháp công bố chỉ là « phần nổi của tảng băng chìm ». Vậy chứng nhận y tế giả là gì ? Có thể đó là chứng nhận xét nghiệm giả với kết quả âm tính, nhưng nhiều hơn cả vẫn là chứng nhận giả mạo về việc tiêm chủng ngừa Covid-19. Chứng nhận tiêm chủng giả cũng « muôn hình vạn trạng » : code QR giả, hoàn toàn « tự vẽ », không chứa bất cứ thông tin nào về việc chích ngừa, không được kết nối với hệ thống và đương nhiên không có giá trị khi được kiểm tra, hoặc chứng nhận tiêm chủng thật của một người nhưng được đem cho người khác mượn, hoặc bị lén sao chép, đánh cắp thông tin mà chủ nhân không hay biết.   Khi nhân viên y tế thành nạn nhân  Nhưng khó phát hiện hơn cả là loại chứng nhận do chính giới bác sĩ, y tá, nhân viên y tế làm giả cho người quen hoặc tiếp tay cho các mạng lưới buôn bán chứng nhận bất hợp pháp để bán kiếm lời. Những chứng nhận này được nhập vào hệ thống đầy đủ và chính thức, chỉ có điều người có tên trên chứng nhận không hề được tiêm vac-xin. Chẳng hạn một bác sĩ ở thành phố Jointville Le Pont, tỉnh Val de Marne, ngoại ô Paris, bị phát hiện làm giả 220 chứng nhận y tế và bán với giá lên tới cả ngàn euro/chứng nhận. Chứng nhận y tế giả thường được chào hàng, rao bán trên các mạng xã hội, với giá thường dao động trong khoảng từ vài chục đến vài trăm euro. Tuy nhiên, nhiều khi các bác sĩ, y tá cũng vô tình trở thành nạn nhân của các trò lừa đảo, bị tin tặc đánh cắp thông tin bảo mật rồi mạo danh họ đột nhập vào hệ thống y tế làm chứng nhận giả. Ngày 31/12/2021, trả lời phỏng vấn báo Libération, tướng Sylvain Noyau, chỉ huy Cơ quan trung ương về đấu tranh chống các vụ xâm hại môi trường và sức khỏe cộng đồng (Oclaesp), cơ quan tiến hành và hỗ trợ điều tra về chứng nhận y tế giả trong giai đoạn Covid-19, cho biết trên thực tế số các nhân viên y tế bị kẻ xấu lừa gạt và trở thành nạn nhân nhiều hơn là số những người chủ động gian lận làm giả chứng nhận.   Một trường hợp đau lòng được biết đến nhiều với tên gọi « bi kịch Aïcha ». Bà Aïcha, 57 tuổi, qua đời tại bệnh viện Raymond-Poincaré tại thành phố Garches, tỉnh Haut-de-Seine, hồi đầu tháng 12/2021. Bà nhập viện vì nhiễm Covid-19 nặng và khai là đã tiêm chủng, tuy nhiên xét nghiệm huyết thanh cho thấy bà không hề có kháng thể ngừa Covid-19. Cuối cùng, ông Patrick, chồng bà mới mới thú nhận chứng nhận y tế của bà Aïcha là giả, được mua trên Internet qua lời giới thiệu của một đồng nghiệp của bà với giá 200 euro. Sau cái chết của vợ, ông Patrick đã khởi kiện vị bác sĩ có tên trên chứng nhận của bà Aïcha.   Điều tra cho thấy vị bác sĩ đó từng làm việc tại trung tâm tiêm chủng lớn nhất thành phố Nice, miền nam Pháp, nơi mỗi ngày cấp tới 5.000-6.000 chứng nhận tiêm chủng. Vào tháng 09/2021, khi cứ liên tục nhận được các cuộc gọi điện thoại của nhiều chủ doanh nghiệp hỏi xem có đúng là nhân viên của họ đã được tiêm ngừa tại trung tâm ông làm việc hay không bởi đó là những nhân viên luôn từ chối tiêm chủng nhưng lại có chứng nhận, bác sĩ này nghi ngờ bị kẻ gian đánh cắp thông tin để xâm nhập hệ thống làm giấy chứng nhận tiêm chủng nên đã đệ đơn khiếu kiện. Ông cho báo Libération biết có nhiều đồng nghiệp của ông lâm cảnh tương tự. Và nếu những người dùng chứng nhận giả chỉ sử dụng chúng để đi nhà hàng, quán cà phê, cơ sở văn hóa thể thao … thì rất khó để bị phát hiện.   Một ví dụ khác, theo Libération hôm 17/08/2021 : Một y tá tại Sartre đã đệ đơn khiếu kiện vì tài khoản chuyên nghiệp của anh đã bị kẻ gian xâm nhập trái phép tới 50.000 lần để làm giả chứng nhận y tế. Pháp cho đến nay đã mở 400 cuộc điều tra tư pháp trên quy mô quốc gia về các vụ giả mạo chứng nhận y tế. Theo tướng Sylvain Noyau, gần 50% số cuộc điều tra được mở ngay từ hồi tháng 8/2021. Tỉ lệ này là 35% trong tháng 9-10 và 15% trong hai tháng cuối năm 2021. Điều này phần nào là nhờ Oclaesp đã phát hiện những lỗ hổng của hệ thống cấp chứng nhận y tế tại Pháp, thông báo và phối hợp với các cơ quan chức năng có liên quan như Cảnh sát, Hiến binh, Tư pháp, Bảo hiểm y tế, Cơ quan kỹ thuật số của ngành Y Tế … để khắc phục và kêu gọi giới bác sĩ, y tá, nhân viên y tế đề cao cảnh giác.   Nguy cơ khi nhập viện với chứng nhận y tế giả  Tình hình dịch bệnh trở nên nghiêm trọng, số người nhập viện ngày càng tăng, chứng nhận y tế giả không còn chỉ dùng để được tham gia các hoạt động xã hội mà còn là một chỉ dấu được quan tâm khi bệnh nhân nhập viện, bởi nó có thể giúp các bác sĩ đưa ra liệu pháp điều trị cho phù hợp, tránh nguy cơ bệnh nhân lâm bệnh nặng hoặc tử vong. Bộ trưởng Y Tế khẳng định có tới 5% số bệnh nhân nhập viện dùng chứng nhận y tế giả và kêu gọi những ai dùng chứng nhận giả nên khai báo thành thật với cơ quan y tế để được điều trị phù hợp, tránh tái diễn « bi kịch Aïcha ».  Trả lời RFI Pháp ngữ, ngày 21/12/2021, giáo sư Frédéric Adnet, trưởng khoa cấp cứu bệnh viện Avicenne tại thành phố Bobigny và trung tâm cấp cứu SAMU, tỉnh Seine-Saint-Denis, ngoại ô Paris, nhấn mạnh :   “Điều đó là quan trọng, thậm chí còn là điều cơ bản, bởi phương pháp điều trị sớm có thể chỉ định cho bệnh nhân là khác nhau tùy thuộc vào việc họ đã tiêm chủng hay chưa. Đối với chúng tôi, một bệnh nhân chưa chích ngừa rõ ràng là một bệnh nhân có nhiều nguy cơ và nhất là nếu bệnh nhân lại có các bệnh nền khác, khi đó chúng tôi có thể chỉ định cho họ, chẳng hạn tiêm các loại kháng thể đơn dòng đã chứng minh hiệu quả làm giảm nguy cơ tử vong, nhờ đó giảm được nguy cơ bệnh nhân lâm bệnh nặng.  (Nếu họ nói là đã tiêm ngừa), các bệnh nhân có nguy cơ không được hưởng liệu pháp điều trị sớm nói trên, còn đến giai đoạn phải điều trị hồi sức thì không còn có nhiều sự khác biệt trong điều trị cho các bệnh nhân đã được tiêm chủng hoặc chưa tiêm chủng. Thật đáng tiếc là khi họ lâm vào giai đoạn bệnh đã biến chuyển nặng và phải được điều trị hồi sức tích cực, không có sự khác biệt cơ bản trong liệu pháp điều trị cho bệnh nhân đã được tiêm chủng hoặc chưa được chủng ngừa, và khi đó hiệu quả điều trị cũng không còn nhiều ».    Tuy nhiên, cũng theo bác sĩ Adnet, hiện nay bệnh viện thường cho bệnh nhân xét nghiệm huyết thanh để biết chắc chắn bệnh nhân đã chích ngừa hay chưa. Bác sĩ Adnet nói tiếp :  « Đúng là khi các bệnh nhân nói với chúng tôi rằng họ đã chích ngừa, chúng tôi cho họ làm xét nghiệm huyết thanh, chúng tôi hỏi họ cho rõ thêm, kiểm chứng lại thông tin, đương nhiên là để tốt cho họ, xem ai cần được phương pháp điều trị đặc biệt. Nhưng rất tiếc là chúng tôi thường nhận thấy rằng quả thực những bệnh nhân tự nhận là đã tiêm chủng rồi và bị bệnh mà không triệu chứng thì thường lại là những bệnh nhân hoặc dùng chứng nhận y tế giả, hoặc đã nói dối. Và họ phải làm mọi chuyện để che giấu việc họ chưa tiêm (…)   Đúng là có một cách, dù không hoàn toàn đúng 100%, để đo lượng kháng thể chống protéine S, bởi vì các loại vac-xin đều nhắm tới protéine S và đó chính là điều cho phép phân biệt những người đã tiêm chủng với các bệnh nhân đã nhiễm Covid-19, bệnh nhân đã từng nhiễm bệnh thì có nhiều loại kháng thể khác nhau. Trên thực thế, bây giờ chúng tôi thường xuyên kiểm chứng thông tin như thế ».   Người bệnh - « nạn nhân kép »   Cho dù các hệ lụy cho hệ thống bệnh viện và xã hội là không hề nhỏ, nhưng nhưng bác sĩ Adnet vẫn khẳng định nạn nhân trước hết chính là người bệnh :  « Nhưng trên hết đó là một mối nguy, đe dọa mọi bệnh nhân. Các bệnh nhân là nạn nhân kép. Trước hết, họ là nạn nhân bởi vì họ có nguy cơ nhiễm bệnh. Trong khi nếu họ đã được tiêm phòng thì họ có thể sẽ không bị lâm bệnh nặng. Như vậy, bản thân họ đã là nạn nhân của bệnh này. Thứ hai, họ là nạn nhân của những lời nói dối và việc truyền bá thông tin sai lệch, khiến họ nhầm lẫn trong niềm tin, khiến họ không thể bảo vệ mọi người xung quanh, bảo vệ người thân của họ. Và đó thực sự là tội ác ».   Trước nạn chứng nhận giả mà nạn nhân chính là người bệnh, đấu tranh chống chứng nhận giả là ưu tiên của chính phủ Pháp. Theo dự luật mới được Nghị Viện thông qua, những người làm giả hoặc bán chứng nhận y tế giả, đặc biệt là trên các mạng xã hội, sẽ hứng hình phạt nặng cả về tài chính lẫn án tù giam. Tuy nhiên, chính quyền Pháp tỏ ra rộng lượng, không xử phạt những người đã lỡ phạm sai lầm mua chứng nhận giả với điều kiện họ phải đi tiêm chủng trong vòng 30 ngày sau khi bị phát hiện. Về điều này, giáo sư Adnet thể hiện quan điểm đồng tình :   « Tôi hoàn toàn đồng ý về điều đó. Tôi tin rằng nên coi họ như là nạn nhân chứ không phải là tội phạm hay những người ngoài vòng pháp luật trong khi trái lạinhững kẻ tổ chức các đường dây buôn bán lậu chứng nhận y tế lại không bị nhắm tới. Tôi rất tức giận đối với những người làm lan truyền thông tin sai lệch. Chúng ta phải nghĩ tới việc có thể xử phạt họ. Đối với các bác sĩ sẵn sàng buôn bán chứng nhận y tế giả thì rõ rồi, chúng ta có các điều luật y đức cho phép trừng phạt họ, thậm chí không cho họ hành nghề nữa. Còn ở cấp hình sự, xử phạt những kẻ cầm đầu việc truyền bá thông tin sai lệch theo đó vac-xin là nguy hiểm và không hiệu quả là chuyện khó làm. Nhưng tôi tin rằng khi họ đẩy cuộc sống của toàn dân vào cảnh nguy hiểm, chúng ta cần có những vũ khí lập pháp để có thể trừng phạt họ ».
    1/21/2022
    10:58
  • Sản xuất giày từ bã cà phê và nhựa, tham vọng chinh phục thế giới của chủ start-up gốc Việt
    Thời trang là một trong những ngành công nghiệp gây ô nghiễm nhất trên thế giới. Chính vì vậy phát triển ngành thời trang bền vững trở thành một xu thế hiện nay. Giày thể thao được sản xuất từ bã cà phê và chai nhựa được ra đời từ xu thế này, do công ty khởi nghiệp Rens sản xuất, mà người sáng lập là hai du học sinh gốc Việt tại Phần Lan.  Làm giày thể thao từ cà phê ? Đúng vậy, đây là một ý tưởng điên rồ và chúng tôi biết điều đó. Nhưng trước tiên, hãy nghe câu chuyện về Rens. Chúng tôi đã dành hai năm để tìm kiếm chất liệu giày hoàn hảo nhất, sau nhiều thử nghiệm, cuối cùng chúng tôi đã tìm thấy nó. Đó chính là bã cà phê. Chúng tôi thích uống cà phê, nhưng để thực hiện ý tưởng này, chúng tôi biết rằng cái giá phải trả khá đắt. Thế giới uống hai tỷ cốc cà phê mỗi ngày và tạo ra hàng tấn chất thải. Đó là lý do vì sao chúng tôi chọn lấy bã cà phê, phần bỏ đi, trộn với những chai nhựa tái chế để sản xuất ra giày.Giày “trung tính carbon” đầu tiên trên thế giới   Trên đây là lời bình luận trong phần giới thiệu về công ty thời trang Rens, được thành lập vào năm 2019 bởi Trần Bảo Khánh (Jesse Tran) và Chu Hoàng Sơn, lớn lên ở Việt Nam rồi sang du học ở Helsinki, Phần Lan, cũng là nơi mà công ty đặt trụ sở. Việc công ty Rens kết hợp sử dụng vật liệu tái chế, từ những thứ tưởng như không sử dụng được nữa như bã cà phê để sản xuất giày, thực ra đều có nguyên do của nó. Mỗi năm, khoảng 6 triệu tấn chất thải cà phê được thải ra trên toàn thế giới. Giống như tất cả các chất thải hữu cơ, chúng thường được xử lý bằng việc chôn lấp, có tác động không nhỏ đến môi trường. Bên cạnh đó ngành công nghiệp thời trang cũng là một trong những ngành gây ô nhiễm nhất trên thế giới, phải chịu trách nhiệm từ 8 % đến 10 % lượng khí thải carbon toàn cầu, cao hơn cả lượng khí thải được tạo ra từ các chuyến bay quốc tế hay vận tải biển cộng lại. Những thải phát này chủ yếu liên quan đến việc sản xuất nguyên liệu thô, sản xuất hàng dệt và quá trình vận chuyển. Điều này đã khiến nhiều hãng thời trang trên thế giới định hướng theo phát triển bền vững. Công ty khởi ngiệp Rens cũng lựa chọn đi theo xu thế này. Với hy vọng tạo ra một đôi giây thân thiện với môi trường và trung tính carbon đầu tiên trên thế giới, từ năm 2017, Khánh và Sơn đã tìm kiếm cách tái chế bã cà phê để tạo ra giày thể thao. Khánh chia sẻ với AP như sau :  Khi chúng tôi bắt đầu nghiên cứu, chúng tôi nhận ra rằng chỉ có 5 % chất thải từ cà phê trên thế giới thực sự được tái chế. Chất thải cà phê là chất thải sinh học, nhưng thực ra nó lại tạo ra rất nhiều khí metan, khí này gây ra hiện tượng hiệu ứng nhà kính gấp 32 lần so với CO2. Những gì mà chúng tôi đang làm tại Rens chỉ là kéo dài thêm vòng đời của cà phê. Trong khi trụ sở của công ty được đặt ở Phần Lan, một nơi tiêu thụ cà phê tính trên đầu người lớn thứ hai thế giới, (12 kg mỗi năm theo số liệu của Tổ chức cà phê thế giới-ICO), thì nhà máy của Rens được đặt ở Việt Nam, quê hương của hai nhà sáng lập và cũng là một trong những quốc gia xuất khẩu cà phê lớn nhất thế giới. Việt Nam còn là một trong những nước sản xuất giây lớn và đang dần vượt thị trường Trung Quốc. Khoảng 60 % giày của hãng Nike và 50 % sản phẩm của Adidas được sản xuất tại quốc gia hình chữ S này. Nói đến hai nguyên liệu chính để tạo ra giày của Rens, đó là chai nhựa và chất thải từ cà phê thì dường như việc tái chế chúng góp phần giải quyết phần nào vấn nạn ô nhiễm môi trường mà Việt Nam đang phải đối mặt, nếu như sản xuất được thực hiện trên quy mô lớn hơn. Quay trở lại với ý tưởng làm giày từ bã cà phê, trước hết, Rens thu mua chất thải cà phê từ các chuỗi cửa hàng tiện lợi lớn ở trong khu vực và các chai nhựa đã qua sử dụng. Vậy quá trình sản xuất giày trung hòa carbon được hiện như thế nào ?   Đầu tiên, chất thải cà phê được xử lý rồi trộn với hạt nhựa tái chế theo một tỷ lệ nhất định để tạo ra một loại chỉ polyester tạo nên phần da chính của giày. Trung bình để làm một đôi giày Rens, cần 300 gramme bã cà phê và 6 chai nhựa. Quá trình nghiên cứu này được thực hiện từ năm 2017, kéo dài 18 tháng. Năm 2019, startup cho ra mắt mẫu giày “trung hoà carbon” đầu tiên và tiến hành gọi vốn cộng đồng trên trang Kickstarter. Trong vòng 24 giờ, công ty khởi nghiệp đã đạt được mục tiêu : huy động được 550 000 đô la từ hơn 5000 người ủng hộ. Chiến dịch gọi vốn thứ hai được thực hiện vào tháng 8/2021 và huy động thêm 350 000 đô la, để sản xuất ra mẫu thứ hai, với tên gọi “Nomad”. Mẫu mới này có khả năng chống nước và khử mùi. dây giày cũng được làm từ polyester tái chế. Chiến dịch huy động vốn trên trang Kickstarter thực chất là một cơ chế đặt hàng trước. Những khách hàng cam kết trả tiền mua hàng trước và có thể nhận được giày Nomad với thời gian giao hàng vào khoảng vài tháng sau đó. Rens không đưa ra hạn chót về giao hàng. Theo Bloomberg, Nomad của Rens là thương hiệu giày đầu tiên được sinh ra thông qua nền tảng huy động vốn cộng đồng. Đây là chiến dịch gọi vốn cộng đồng cho thời trang bền vững thành công nhất ở Bắc Âu, được tài trợ nhiều nhất từ trước đến nay ở Phần Lan trên trang Kickstarter. Cho đến nay, Rens đã bán được 40.000 đôi giày trên toàn thế giới, (chủ yếu qua các kênh bán hàng trên mạng), tái chế hơn 250.000 chai nhựa và chất thải từ hơn 750.000 tách cà phê. Khi nói về ý tưởng thời trang bền vững của mình, đồng sáng lập Rens, Chu Hoàng Sơn trả lời trên AP như sau :   Ngày nay, trên thị trường, các sản phẩm bền vững, bảo vệ môi trường ngày càng phổ biến. Tuy nhiên chúng tôi nhận thấy một vấn đề đó là các sản phẩm này không thực sự hướng tới giới trẻ. Và nhất là thông điệp và cách mà họ bán sản phẩm giống như là : ‘hãy sử dụng chúng nếu không hành tinh này sẽ bị phá huỷ’. Chúng tôi không thích cách tiếp cận đó, chúng tôi muốn trở thành một thương hiệu qua các sản phẩm bền vững, nhưng chúng phải ‘tuyệt vời’, chúng có những công dụng thực sự hữu ích và mọi người có thể thực sự sử dụng.Tham vọng chinh phục thế giới  Bên cạnh việc định hướng thị trường tới giới trẻ, hai nhà sáng lập của Rens còn hướng đến tham vọng thương mại toàn cầu cho sản phẩm của mình. Tạp chí thời trang Drapers của Anh Quốc cho biết, công ty khởi nghiệp hiện có khoảng 20 nhân viên và giao hàng trên khắp thế giới. Rens đang đàm phán với các nhà bán lẻ ở Anh và Mỹ để cung cấp giày tại cửa hàng và trên các trang bán hàng trực tuyến tại hai quốc gia này. Theo AP, đi kèm với sự bền vững là cái giá khá cao. Hiện tại, một đôi giày của Rens có giá khoảng hơn 100 đô la. Những thành công ban đầu của giày thể thao làm từ nguyên liệu tái chế đã khiến công ty lên kế hoạch sản xuất các sản phẩm thời trang khác như quần áo, hướng tới phát triển một thương hiệu đồ thể thao bền vững theo đúng nghĩa của nó. Đồng sáng lập của Rens, Bảo Khánh nhận định với AP như sau :   Chúng tôi cũng sẽ mở rộng phát triển sang các mặt hàng khác. Và bất cứ sản phẩm nào chúng tôi làm, chúng tôi đều sẽ áp dụng cùng một công thức, đó là từ nguyên liệu phế thải. Đó có thể là chất thải từ cà phê một, hoặc có thể là một loại khác.  Trong tiếng Scandinavia, Rens có nghĩa là « sạch sẽ và tinh khiết ». Khẩu hiệu của công ty khởi nghiệp đó là “Phát triển bền vững, không phải là mục tiêu dễ dàng đạt được, mà đó là một quá trình không ngừng nghỉ ”. Dự án khởi nghiệp sản xuất giày thể thao từ bã cà phê đã đưa hai nhà sáng lập vào danh sách 30 nhà khởi nghiệp thành công trước tuổi 30 của tạp chí Forbes. Không chỉ riêng Rens, vấn đề về ô nhiễm do tiêu thụ cà phê gây ra cũng khiến nhiều doanh nghiệp tìm cách đưa ra giải pháp. Một công ty ở Anh (Bio Bean) đã biến chất thải cà phê thành gỗ, được sử dụng như một nhiên liệu. Công ty này cho biết, loại gỗ này vẫn thải ra khí carbon khi đốt cháy, nhưng điều này ít tác động tới môt trường hơn so với việc chôn lấp chất thải cà phê. Hay trường hợp của start-up Cupmena ở Ấn Độ với dự án trồng nấm từ bã cà phê, biến chất thải này thành một loại phân bón hữu ích trong nông nghiệp. Bã cà phê cũng được công ty Kaffe Buono ở Đan Mạch chế biến thành mỹ phẩm và hương liệu cho thực phẩm. Cơ quan truyền thông của Liên Hiệp Quốc nhận định rằng, các xu hướng thời trang bền vững “đầy hứa hẹn đang xuất hiện”. Một số công ty cam kết chỉ sử dụng bông hữu cơ trong sản xuất, chuyển sang các nguồn năng lượng tái tạo và tái chế và tái sử dụng nhiều hơn, hoặc thậm chí thiết lập hệ thống thu gom hoặc “kinh tế tuần hoàn” (économie circulaire). Ngoài ra, người tiêu dùng ngày càng được khuyến khích tiêu dùng ít hơn, tái sử dụng và ưa chuộng các mặt hàng có tuổi thọ cao hơn.
    1/19/2022
    9:32
  • Chân dung Đỗ Hữu Vị, phi công Đông Dương duy nhất được Pháp ghi công
    Phi công Việt Nam đầu tiên, Đỗ Hữu Vị cũng là người lính dẫn đầu những chuyến bay trinh sát đầu tiên ở Maroc, trong hàng ngũ quân đội Pháp. Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, ông bay qua chiến tuyến của kẻ thù và truyền thông tin cần thiết. Ông nằm trong số 58 vĩ nhân hải ngoại được Pháp ghi ơn tại triển lãm Những chân dung của Pháp ở bào tàng Con Người tại Paris.  Nằm ngay cạnh chân tháp Eiffel, trung tâm thủ đô Paris của Pháp, bảo tàng Con Người ( Musée de l’Homme ), triển lãm những bức chân dung làm lên lịch sử nước Pháp, tôn vinh 58 nhân vật « anh hùng », có xuất thân hải ngoại, đã từng phục vụ và cống hiến cho Pháp trong các giai đoạn lịch sử khác nhau. Trong số này có Đỗ Hữu Vị, phi công đầu tiên của Việt Nam và cũng là nhân vật duy nhất của Đông Dương được ghi ơn. Triển lãm bắt đầu từ ngày 1/12/2021, chỉ vài ngày sau khi Joséphine Baker, người da màu đầu tiên được vinh danh tại điện Panthéon. Đỗ Hữu Vị cũng như 57 người khác nằm trong danh sách 318 nhân vật trong lịch sử nước Pháp, được chính phủ Pháp chọn lựa để tôn vinh « những số phận đã trở thành người Pháp, thông qua cuộc đấu tranh của họ ». Danh sách được công bố vào mùa xuân năm 2021, do nhà sử học Pascal Blanchard chủ trì, cộng sự với ông là sử gia Yvan Gastaut và bà Aurélie Clemente-Ruiz, nhà sử học kiêm quản lý triển lãm tại bảo tàng Con Người.  Khi nói về Đỗ Hữu Vị, đối với nhà sử học chủ trì ban chuyên gia, qua lời kể của Clemente-Ruiz, đó là tượng đài « không thể lật đổ » trong lịch sử nước Pháp, và nhất định không thể vắng bóng trong triển lãm « Những bức chân dung của Pháp », những người đóng vai trò quyết định viết lên trang sử quốc gia, nhưng hành trình của họ đôi khi bị lãng quên, hoặc tên tuổi của họ đáng được « hồi sinh ».  Trả lời phỏng vấn của RFI Tiếng Việt, sử gia, phụ trách triển lãm tại bảo tàng Con Người, bà Aurélie Clemente-Ruiz cho biết :   Đỗ Hữu Vị nằm trong số những người mà chúng tôi lựa chọn ngay lập tức. Bởi có một số nhân vật mà chúng tôi cho rằng là không thể thiếu đối với triển lãm này. Cụ thể là Đỗ Hữu Vị, đại diện cho giai đoạn Thế Chiến Thứ Nhất. Việc ông ấy là người Việt đóng vai trò quan trọng trong các tiêu chí lựa chọn mà chúng tôi đặt ra. Bởi vì có rất ít nhân vật « anh hùng » đến từ châu Á có mặt trong danh sách. Vì vậy sự đại diện của ông ấy, về mặt địa lý với chúng tôi, cũng rất quan trọng. Trong các tiêu chí, chúng tôi muốn có đại diện từ khắp nới trên thế giới, và nhất là những người nhập cư vào Pháp, đến từ những nước không có liên hệ gì với Pháp, cũng như những nước đã từng có gắn bó với Pháp qua quan hệ thuộc địa, hay vùng lãnh thổ hải ngoại của Pháp – vẫn luôn có liên hệ mật thiết với Pháp. Hơn nữa, Đỗ Hữu Vị từng là một người lính, chúng tôi coi trọng việc những người lính cũng góp mặt trong triển lãm. Vậy Đỗ Hữu Vị là ai ?    Xuất thân danh gia vọng tộc bậc nhất Sài Gòn thời bấy giờ, Đỗ Hữu Vị sinh năm 1883, là con trai thứ năm của tỉnh trưởng Nam Kỳ Đỗ Hữu Phương. Ngay từ nhỏ, ông cùng anh em theo học tại trường của Pháp, và ở tuổi 20, ông sang Pháp học trường quân sự Saint Cyr, nơi đào tạo ra nhiều tướng tài ba, trong đó có đại tướng Leclerc, tổng tư lệnh quân đội viễn chinh Pháp tại Đông Dương. Chỉ hai năm sau, ông được bổ nhiệm làm thiếu úy trong trung đoàn số 1 của Binh Đoàn Nước Ngoài (Légion Étrangère), tham chiến tại Maroc và Algeria. Đam mê với hàng không, ông nhập học trường Quân sự lái máy bay vào năm 1910, và lấy chứng chỉ bay với tư cách trung úy một năm sau đó. Vào năm 1912, Đỗ Hữu Vị là một trong những phi công thực hiện chuyến bay do thám ở Casablanca, và là phi công thực hiện liên kết hàng không đầu tiên từ Pháp tới Maroc, một hành động được cho là đầy dũng cảm bởi những chiếc máy bay ban đầu còn thô sơ và đầy nguy hiểm. Ông đã được Pháp trao huân chương Bắc Đẩu Bội Tinh trong gia đoạn này. Năm 1914, ông trở lại quê hương Việt Nam, bắt tay vào thử nghiệm thủy phi cơ trên sông Cửu Long. Thời điểm này, khoa học hàng không mới xuất hiện tại đất nước, Đỗ Hữu Vị trở thành phi công người Việt đầu tiên diễn tập cùng các phi công nước ngoài tại Sài Gòn và Hà Nội. Không lâu sau đó, Thế Chiến Thứ Nhất nổ ra, ông gia nhập quân đội Pháp, thực hiện các chuyến bay do thám trên chiến tuyến với Đức và gửi về các thông tin hữu ích cho bộ tham mưu. Ông Vị từng nói : « Tôi phải can đảm gấp bội, bởi vì tôi vừa là người Pháp, vừa là người Việt (An Nam) ». Sau một tai nạn do gặp bão, ông bị chấn thương và mất khả năng lái máy bay, ông chuyển sang làm quan sát viên trong các cuộc « nã đạn, thả bom », rồi trở thành người đứng đầu đại đội 7 của Binh Đoàn Nước Ngoài ở Somme.  Cuối cùng, chiến tranh ác liệt cũng cướp đi sinh mạng của ông vào năm 1916, thi hài ông được anh trai là Đỗ Hữu Chấn hồi hương về Việt Nam sau khi chiến tranh kết thúc. Tên của ông xuất hiện trên các con tem về Đông Dương. Tại Casablanca ở Maroc, dù chế độ Pháp thuộc kết thúc, một con đường mang tên ông vẫn được bảo tồn để ghi nhận những « kỳ công về mặt kỹ thuật hàng không » mà ông thực hiện tại quốc gia này. Vào tháng 6/2022, tòa thị chính thủ đô Paris sẽ chính thức đặt tên ông cho một quảng trường trong quận 16, sát với đường Louis Blériot, người đã lái máy bay vượt biển Manche vào năm 1909 và cũng là thầy giáo của Đỗ Hữu Vị.   Dù ít được biết đến, nhưng Đỗ Hữu Vị là một niềm tự hào đối với Pháp, và cả với mảnh đất sinh ra ông. Đối với gia đình ông, niềm tự hào này trở nên gấp bội, đóng góp vào trang sử dày của gia đình danh gia vọng tộc, là tấm gương cho con cháu noi theo. Ra đi từ khi còn trẻ và chưa kết hôn, nhưng những thế hệ sau của anh chị em ông vẫn tiếp tục lưu giữ lịch sử gia đình. Qua trang mạng amdohuuvi.org, ông Christian Đỗ Hữu, cháu trai của Đỗ Hữu Vị, tái hiện lại cuộc đời và những cống hiến của người phi công Việt đầu tiên. Vào những ngày đầu của năm mới, RFI Tiếng Việt đã có dịp gặp ông Christian trong chuyến thăm triển lãm tại bảo tàng Con Người. Ông Christian kể :     Khi tôi còn nhỏ, ở trường, bạn bè trêu đùa tôi là « đồ Trung Quốc », họ nghĩ rằng tổ tiên của tôi đi chân đất ra đồng, đội nón lá cấy lúa. Nhưng không phải vậy, tổ tiên của tôi là một niềm tự hào lớn, nếu như Pháp tôn vinh ông cố của tôi sớm hơn, tôi có thể ngẩng mặt tự hào nói rằng « không phải đâu nhé, hãy đến mà xem ông cố của tôi Đỗ Hữu Vị được đặt tên cho đường, được đưa vào triển lãm, bởi vì ông đã có những đóng góp lớn lao như thế. Còn bây giờ, tôi nghĩ là con cái, cháu chắt tôi có thể nói dõng dạc niềm tự hào của gia đình tôi Tại căn phòng rộng gần 200 mét vuông, bức ảnh chân dung của Đỗ Hữu Vị với dáng vẻ oai phong trong quân phục được đặt song song với các vĩ nhân khác như Pablo Picasso, Marie Curie hay Joséphine Baker. Theo quản lý triển lãm, bà Aurelie Clemente- Ruiz việc sắp đặt các vĩ nhân dù được nhiều người biết đến hay không là ngụ ý của bảo tàng. Đối với những người không được nhắc đến nhiều, ban các chuyên gia lịch sử cho rằng những nhân vật này xứng đáng được « ánh hào quang rọi lại thêm một nữa ». 58 vĩ nhân lịch sử (29 phụ nữ, 29 đàn ông ) làm tái hiện 12 giai đoạn chính từ Cách Mạng Pháp đến Thời Kỳ Tươi Đẹp (Belle époque), từ Đệ nhất thế chiến đến những năm « Années Folles », từ Đệ nhị thế chiến đến sự kết thúc của chế độ thuộc địa…vv. Tất cả để kể lại một trang sử khác trong lịch sử Pháp. Vậy trang sử đó là gì, bà Aurelie Clemente- Ruiz giải thích như sau :     Việc tổ chức triển lãm này, thực ra là để nhắc lại rằng nhập cư không phải gần đây mới bùng nổ, mà nó đã in sâu trong trang sử dài của Pháp từ lâu. Những nhân vật lịch sử từ khắp nơi trên thế giới, đến Pháp và sống tại Pháp. Họ cũng đã có những cống hiến cụ thể cho Pháp. Hành trình cuộc đời của mỗi nhân vật trong triển lãm kể lại những trang sử này qua từng giai đoạn lịch sử khác nhau. Điều này cho phép chúng ta hiểu được thực ra, nhập cư đã in sâu vào các trang dài lịch sử của Pháp, nó cũng phức tạp và đa dạng. Chúng tôi mong muốn chỉ ra một nước Pháp giàu có nhờ sự nhập cư và từ đâu mà Pháp có được như ngày hôm nay. Đến đây có lẽ nhiều độc giả có thể đặt câu hỏi, việc Pháp tôn vinh một nhân vật lịch sử đóng góp cho Pháp, đến từ đất nước dưới thời Pháp thuộc, liệu có phải là Pháp đang tôn vinh, nhớ lại thời huy hoàng thuộc địa của mình ? Trả lời câu hỏi này, sử gia Aurelie Clemente- Ruiz cho biết như sau.     Lịch sử Pháp giàu có nhưng cũng phức tạp và có những điểm tích cực cũng như những trang tối của mình. Và dĩ nhiên, chúng ta sẽ không viết lại lịch sử mà phải ngày nay chịu trách nhiệm với nó. Đúng vậy, Pháp đã từng là một đế quốc thuộc địa, nhưng điều này không căn cản việc trong giai đoạn đó có những nhân vật tái hiện, kể lại một phần nào đó của giai đoạn lịch sử này. Dù là ai đi chăng nữa, họ đã chọn lựa cống hiến cho Pháp, và trên hết, đó là lựa chọn cá nhân. Tôi cho rằng rất quan trọng để chọn lựa một nhân vật đã quyết định làm điều gì đó to lớn cho nước Pháp, như là trường hợp của Đỗ Hữu Vị. Ông ấy cống hiến cho quân đội Pháp đến phút cuối cùng. Nhưng trong triển lãm, chúng tôi cũng giới thiệu Fuller Loïe, cùng giai đoạn với ông Vị. Bà ấy là một vũ nữ người Mỹ, bà Fuller cũng đã chọn Pháp để phát triển sự nghiệp. Và Mỹ là một quốc gia độc lập. Chúng tôi tôn vinh bà vì bà đã chọn Pháp như là một đất nước tiếp đón, một nơi để thể hiện tài năng nghệ thuật. Đó là điều đáng thú vị ở triển lãm, chúng tôi thực sự muốn quảng bá hình ảnh của những nhân vật đa dạng với nhiều « tài nghệ khác nhau ».    Triển lãm mở cửa miễn phí cho tất cả người đến tham quan. Theo báo Le Monde, mặc dù quy mô triển lãm còn khá khiêm tốn, nhưng dẫu sao cũng vẽ lên một vài nét trong chân dung của một nước Pháp đa dạng, đã xuất hiện từ Cách Mạng Pháp. Điều này cũng không ngăn cản được các tranh cãi về tính hội nhập của nước này, phải kể đến giai đoạn cuối thế kỷ 19, khi người Ý và người Ba Lan bị « xua đuổi »
    1/12/2022
    9:46
  • Văn hoá làng xã của tội phạm có tổ chức người Việt ở Cộng Hoà Séc
    Cộng Hoà Séc là một trong những “miền đất hứa” của người Việt Nam đi tìm cơ hội phát triển ở nước ngoài. Nhờ mối quan hệ mật thiết giữa hai quốc gia, cộng đồng người Việt hình thành và lớn mạnh theo thời gian, kéo theo các hình thức phạm tội gia tăng. Đặc điểm gây khó dễ cho chính quyền đó là tính làng xã và tính cộng đồng trong các hoạt động tội phạm có tổ chức. Đó là các hội đồng hương được thành lập để tương trợ, nhưng cũng bao che nhau phạm tội. Từ lâu, tính cộng đồng và tính làng xã đã ăn sâu bám rễ vào tâm thức của người dân Việt Nam ở vùng đồng bằng Bắc Bộ. Những thành ngữ quen thuộc như “sớm lửa, tối đèn có nhau”, “bán anh em xa mua láng giềng gần”, tương thân tương ái, giúp đỡ nhau những khi cần thiết. Làng xã của người Việt xưa thường có kết cấu chặt chẽ, nghiêm ngặt thông qua các Hương ước, Hội đồng kỳ mục hay còn gọi là Hội đồng hương chính. Người dân trong cùng một làng chia sẻ những giá trị chung, gắn kết với nhau qua khu vực như ngõ, xóm; qua các hoạt động văn hoá tín ngưỡng tôn giáo, hay các mục đích kinh tế như hội cấy, hội cày, hội buôn hay phường thủ công…vv. Các hội này hoà quyện vào nhau, chồng xếp lên nhau, tạo thành những sợi dây chằng chịt, ràng buộc những người dân trong làng với nhau. “Phép vua thua lệ làng” hay “chiêng làng nào, làng đấy đánh”, đời sống làng xã Bắc Bộ cũng thể hiện tính tự trị cao và sự tự cung tự cấp, tự túc, khép kín, ít khi tiếp xúc với bên ngoài, hoạt động như một “nước riêng biệt”.    Đến nay, một số giá trị trên vẫn được lưu giữ, thậm chí ngay cả đối với những người Việt tại hải ngoại. Hương ước đã không còn tồn tại, nhưng “Hội đồng hương” vẫn được duy trì ở nhiều nơi, và ngày nay, được hiểu là nơi hội tụ những người đến từ cùng một vùng miền, chia sẻ tương trợ lẫn nhau ở nơi “đất khách quê người”. Cộng Hoà Séc được xem là một trong những “miền đất hứa” trong mắt của nhiều người Việt. Khoảng 65000 người Việt hiện đang sinh sống và làm việc hợp pháp, là cộng đồng người Việt lớn thứ ba châu Âu, sau Pháp và Đức. Vào năm 2013, người Việt được công nhận là một dân tộc thiểu số ở quốc gia 10 triệu dân này.  Các giá trị về tính cộng đồng được thể hiện rõ rệt trong việc hỗ trợ cùng nhau buôn bán, lập nghiệp. Tuy nhiên, như nhận định Lương Thanh Hải, nhà nghiên cứu về tội phạm học xuyên quốc gia, tại đại học RMIT ở Úc và Viện nghiên cứu về Tội phạm và An ninh Châu Á, “nếu như tính cộng đồng và các hội nhóm đồng hương mang lại nhiều lợi ích cho sự phát triển chung, thì chính đằng sau những hội nhóm này lại ẩn giấu một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia”. Trong những năm gần đây, các hoạt động tội phạm liên quan đến cộng đồng người Việt ở nước ngoài thường xuyên được ghi nhận, thu hút sự quan tâm của giới chuyên gia và cảnh sát quốc tế. Ông Hải cho biết thêm, dưới góc độ tội phạm học, cộng đồng hội đồng hương “là những mối liên kết lỏng lẻo, nhưng lại đóng vai trò rất quan trọng” trong mạng lưới tội phạm người Việt xuyên quốc gia, như buôn người, vận chuyển các chất cấm, rửa tiền, buôn bán vũ khí, thuốc phiện, làm giả giấy tờ khai báo hải quan. Tại Cộng Hoà Séc, cộng đồng di dân người Việt đã xuất hiện ở đây từ những năm 1940 và vẫn tiếp tục gia tăng, theo cách hợp pháp hay bất hợp pháp, kéo theo là hình thức phạm tội mới khác nhau. Đây là một trong những lý do mà Miroslav Minoza, và Filip Kraus đã đồng nghiên cứu về nhóm tội phạm người Việt tại Cộng Hoà Séc từ năm 2016-2019. Họ đã cho xuất bản cuốn sách “Vietnamese organized crimes in Czech Republic”, tạm dịch là “Tội phạm có tổ chức người Việt ở Cộng Hoà Séc”.  RFI Tiếng Việt đã có dịp trao đổi với hai tác giả của nghiên cứu này. Ông Miroslav Minoza hiện đang là nhà nghiên cứu tại Viện Quan hệ Quốc tế ở Praha. Ông đã làm việc trong vòng 25 năm về loại tội phạm có tổ chức từ châu Á, và bắt đầu nghiên cứu sâu về tình hình tội phạm người Việt từ năm 2007. Còn đồng tác giả, ông Filip Kraus, cựu cảnh sát chuyên điều tra về tội phạm có tổ chức người Việt và cộng đồng Việt kiều tại CH Séc và châu Âu, hiện là giảng viên khoa Nghiên cứu châu Á tại học Palacky. Cuốn sách của hai nhà nghiên cứu được xem là bản tổng hợp chi tiết nhất về nguồn gốc, sự phát triển và cách thức hoạt động của nhóm tội phạm có tổ chức người Việt Nam tại quốc gia châu Âu này. Và điều đáng chú ý đó là tính cộng đồng làng xã thể hiện trong các nhóm tội phạm có tổ chức. Khi nói đến tính cộng đồng, cuốn sách đề cập đề cập đến “sự đồng nhất trong các kỳ vọng xã hội”, đặc trưng hoá bởi động lực mạnh mẽ để đạt được lợi ích kinh tế, “ý thức tự giác mạnh mẽ”, tâm lý coi thường, nếu không muốn nói là bị coi thường, bởi thế giới bên ngoài, và nhấn mạnh mối quan hệ gia đình và xã hội. Người Việt Nam truyền thống coi mình không phải là một cá thể độc lập, mà là một thành phần không thể tách rời trong một hệ thống các mối quan hệ : như một thành viên của gia đình, làng xóm. Trong các tổ chức tội phạm, thì họ là một thành viên không thể tách rời của băng nhóm.    RFI Tiếng Việt xin cảm ơn ông Mirólav Nozina và ông Filip Kraus đã cùng dành thời gian trao đổi về nghiên cứu của các ông liên quan đến tội phạm có tổ chức người Việt Nam tại CH Séc. Trước tiên, tại sao lại chọn chủ đề nghiên cứu này, nhất là nhóm tội phạm người Việt Nam, thưa ông Miroslav Nozina ?  Kể từ sau năm 1990, sau khi chủ nghĩa cộng sản sụp đổ, trong  vòng 2 năm, nhóm tội phạm có tổ chức từ khắp nơi trên thế giới xuất hiện tại Cộng Hòa Séc. Nó phát triển rất nhanh, và tội phạm có tổ chức người Việt cũng nằm trong số đó, bởi vì một cộng đồng người Việt rất mạnh đã hình thành tại CH Séc vào thời điểm đó. Cho đến nay, cộng đồng người Việt Nam là cộng đồng lớn thứ 3 sinh sống trên lãnh thổ CH Séc, sau người Ukraina và người Slovakia. Chúng tôi thấy cần thiết để khám phá ra những gì đang diễn ra trong cộng đồng này và phát hiện ra những loại tội phạm tồn tại trong cộng đồng này. Nó hoạt động như thế nào, và cơ chế của các tội phạm chính trong cộng đồng người Việt. Vì vậy, đó là lý do chính. Tất nhiên phải mất một thời gian để đi vào cộng đồng, kết nối với lực lượng an ninh. Nguồn gốc của dự án (viết sách) bắt đầu khá muộn vào đầu thiên niên kỷ. Ban đầu, chúng tôi tập trung vào góc độ nhân loại học của vấn đề. Không chỉ với tư cách là nhà tội phạm học, mà còn là nhà nhân loại học. Để hiểu sự tương tác giữa các thành viên trong cộng đồng và các nhóm tội phạm hoạt động bên trong cộng đồng.  RFI Tiếng Việt : Vậy điều gì riêng biệt ở nhóm tội phạm gốc Việt Nam, có điểm gì khác biệt với các nhóm tội phạm có tổ chức đến từ các quốc gia khác ? Thưa ông Miroslav Nozina.  Miroslav Nozina :  Tại Cộng Hòa Séc, nhóm tội phạm đến từ những môi trường văn hóa khác nhau. Với những người đến từ châu Á, tất nhiên là khác với những người đến từ Slovakia hoặc Nam Mỹ. Và bạn phải hiểu rằng văn hóa và tội phạm có liên hệ với nhau. Hành vi trong tội phạm chịu ảnh hưởng của môi trường văn hóa. Vì vậy, điều quan trọng là phải nghiên cứu những điểm đó.  RFI Tiếng Việt : Thưa ông Filip Kraus có muốn bổ sung thêm gì hay không ? Filip Kraus :    Tôi muốn nói rằng tội phạm Việt Nam ít bạo lực hơn so với các nước khác.Tuy nhiên, họ còn chuyên nghiệp hơn nhiều, theo cách mà họ thay đổi và biến đổi nhanh chóng. Điều này thể hiện rõ trong  hành vi và hình thức phạm tội.   RFI Tiếng Việt : Trong cuốn sách của mình, hai ông đã dành một chương để nói về tính làng xã của các nhóm tội phạm. Vậy đặc tính này được thể hiện như thế nào trong các nhóm tội phạm có tổ chức người Việt Nam ? Và tại sao đặc điểm này lại được quan tâm nhiều như vậy ?  Miroslav Nozina :  Tính làng xã không phải là đặc điểm duy nhất của người Việt, mà nó có mặt ở nhiều cộng đồng văn hoá trên thế giới. Nhưng chúng tôi muốn mô tả một hiện tượng mà những người muốn kết nối với nhau trong một môi trường xa lạ, như ở một nơi “đất khách”. Đối với họ, các mối quan hệ xã hội quan trọng hơn các mối quan hệ với chính quyền chẳng hạn. Điều này có nghĩa là những người này tin tưởng những người đến từ cùng một đất nước hơn bất cứ ai.   Filip Kraus:    Trong trường hợp về tội phạm buôn người, di dân bất hợp pháp, theo tôi tâm lý làng xã thường sao chép rất nhiều mô hình Trung Quốc. Họ có một người đứng đầu đường dây, lãnh đạo tổ chức, ở những nước phương Tây và trong Liên Âu, điều hành toàn bộ đường dây. Những người ở Việt Nam, "lôi kéo" những người muốn di cư từ chính vùng miền của họ, rồi sau đó tổ chức di cư theo con đường rất phức tạp qua Nga và châu Âu. Quá trình này được thực hiện một phần bởi người địa phương tại những nước trung chuyển, một phần khác bởi những người trong băng đảng của chính họ. Miroslav Nozina :  Tôi cũng muốn nói thêm rằng đường dây tội phạm này giống như đường dây bán hàng.  Nội bộ đường dây này được phân khúc và chia ra theo những người đến từ cùng một đất nước. Tâm lý cộng đồng, làng xã đóng vai vai trò quan trọng trong việc xây dựng niềm tin và giao việc trong đường dây này. Và những đường dây buôn người này thì kết nối chặt chẽ với nhau.  RFI Tiếng Việt : Tại Cộng Hòa Séc, ngoài tính "làng xã" thì còn có đặc điểm gì đáng chú ý trong các hoạt động tội phạm có tổ chức của người Việt Nam ? Miroslav Nozina :  Có rất nhiều mối liên hệ giữa các các tổ chức tội phạm và cộng đồng người Việt ở hải ngoại. Theo tôi điều đặc biệt ở cộng đồng người Việt đó là các hoạt động phạm pháp thường xen lẫn hoặc ẩn giấu đằng sau các hoạt động hợp pháp. Có lúc hoạt động của họ hoàn toàn hợp pháp, có lúc lại chuyển sang bất hợp pháp. Đó là trường hợp của các nhà đầu tư hợp pháp của cộng đồng này, nhưng đôi khi, những người này lại cũng chính là người tham gia vào buôn bán ma tuý, trồng cần sa, và đầu tư vào dịch vụ kinh doanh bất hợp pháp. Nếu như trước kia những hoạt động tội phạm có tổ chức của người Việt ở Cộng Hoà Séc là tổ chức di cư bất hợp pháp, thì ngày nay, những gì chúng ta đang phải đối mặt là tội phạm trong cộng đồng, giống như các hình thức tội phạm mới : tội phạm ma túy, tội phạm kinh tế, v.v. Đây là vấn đề chính của chúng tôi.  RFI Tiếng Việt : Như nói ở trên, cộng đồng người Việt không ngừng gia tăng qua các đợt di cư hợp pháp (xuất khẩu lao động) và bất hợp pháp, kéo theo sự xuất hiện của các hình thức tội phạm mới, vậy theo ông, ngày nay, liệu tính cộng đồng làng xã, đặc trưng hóa bởi các hội đồng hương có còn duy trì ? Miroslav Nozina :  Trong cộng đồng người Việt, hiện nay chúng tôi đang phải đối mặt với thế hệ thứ hai và thế hệ thứ ba của người Việt di cư. Thế hệ thứ hai hay thứ ba này, gồm những người sinh ra tại CH Séc hoặc đến đây từ nhỏ. Trong lĩnh vực tội phạm,  tính cộng đồng không có nhiều thay đổi. Họ xây dựng các mối quan hệ mới, niềm tin mới, thông qua những mối quan hệ mà họ đã tạo ra ở CH Séc. Xu hướng này có thể nhìn thấy rõ ràng. Tính cộng đồng và tính làng xã xuất phát từ một khu vực ở Việt Nam, khi du nhập đến CH Séc, tạo thành một mối liên hệ mới. Filip Kraus:    Tôi thì lại cho rằng hiện nay, mối quan hệ “đồng hương” trong cộng đồng người Việt đang dần mất đi tầm quan trọng của nó. Ở CH Séc, điều này là do các sự gia tăng và tiếp nối của các gia đình di dân. Tại đây, môi trường của cộng đồng người Việt rất đặc biệt. Các gia đình những người di cư từ một vùng quen biết lẫn nhau, thông qua các hiệp hội đồng hương từ một vùng của Việt Nam. Khi gia đình được mở rộng ra, mạng lưới gia đình dần lớn hơn mạng lưới người đồng hương. Vì vậy ảnh hưởng của tội phạm có tổ chức theo hội đồng hương giảm dần.   RFI Tiếng Việt : Để kết thúc buổi trò chuyện hôm nay, theo ông, liệu hiện tượng tội phạm người Việt có tổ chức có ảnh hưởng gì đối với việc di cư hợp pháp của người Việt hiện nay không ?  Filip Kraus:    Chắc chắn là có ảnh hưởng. Tại CH Séc, vào năm 2016, chúng tôi mở lại đối thoại với Việt Nam về tuyển dụng lao động Việt Nam. Nhưng đột nhiên, cựu bộ trưởng Ngoại Giao đề cập đến việc tội phạm có tổ chức người Việt và vì thế CH Séc có thể sẽ không mở lại cánh cửa cho lao động người Việt. Dĩ nhiên, điều này là vô lý và giống như một hình thức phân biệt chủng tộc. nhưng qua ví dụ này, ta thấy sự hiện diện của tội phạm người Việt, dù cho họ có ít bạo lực hơn tội phạm người Nga hay vùng đông nam châu Âu, các chính trị gia sử dụng nó để hạn chế việc di cư của người Việt.    Miroslav Nozina :  Thêm vào đó, CH Séc có nhu cầu cao trong việc tuyển dụng lao động. Mặt khác, chính phủ Việt Nam cũng mong muốn điều này, vì đó là một phần của các kế hoạch phát triển 5 năm của chính phủ. Thế nên, nhìn chung thì cả hai đều có lợi. Nhưng 2 năm trước, kế hoạch này đã bị hoãn lại, do tỷ lệ tội phạm liên quan đến việc di dân bất hợp pháp. Điều này đã hạn chế khả năng xuất khẩu lao động của Việt Nam, cũng như nhu cầu du học của học sinh Việt Nam đến CH Séc.  RFI Tiếng Việt xin cảm ơn ông Miroslav Nozina, chuyên gia nghiên cứu về tội phạm châu Á tại Viện Quan Hệ Quốc Tế Praha và ông Filip Kraus, giảng viên tại đại học.
    1/5/2022
    9:36
  • Pháp : Omicron phủ bóng mùa lễ cuối năm
    Lại thêm một năm có “lễ” nhưng không có “hội” dịp cuối năm tại Pháp, cũng như hầu hết các nước trên thế giới. Biến thể Omicron của SARS-CoV-2 dồn dập đến châu Âu và thổi bay mọi hy vọng có những ngày lễ “bình thường mới”. Đại lộ Champs-Elysées vẫn lung linh ánh đèn. Nhiều khu chợ Giáng Sinh vẫn được tổ chức. Cây thông Noel cao 25 mét vẫn đứng dưới mái vòm tòa nhà chính của Galeries Lafayette. Những tủ kính trưng bày của các cửa hàng lớn ở Paris (Galeries Lafayette, Printemps Haussmann, BHV Marais, Samaritaine, Beaugrenelle, Le Bon Marché Rive Gauche) hóa thành những tác phẩm nghệ thuật hay những sân khấu nhỏ sống động, kể những câu chuyện cổ tích làm mê mẩn cả trẻ em lẫn người lớn. Một chút thần tiên của Giáng Sinh để xua bớt không khí ảm đạm vì biến thể Omicron, trong khi tất cả đều mệt mỏi, xuống tinh thần vì hai năm dịch ròng rã. Ngày 25/12/2021, ngưỡng 100.000 ca nhiễm trong vòng 24 giờ đã đến sớm hơn dự kiến của giới chuyên gia và chính phủ, một phần do số ca xét nghiệm cao kỉ lục trước khi đoàn tụ với gia đình : 6,2 triệu xét nghiệm trong tuần trước lễ Giáng Sinh. Nhìn vào tốc độ lây nhiễm gấp hai, gấp ba của biến thể Omicron (một người nhiễm Omicron có thể nhiễm cho 10 người khác), nhà dịch tễ học Arnaud Fontanet dự báo “sẽ có vài trăm nghìn ca nhiễm mỗi ngày tại Pháp vào tháng Giêng”. Năm mới đến trong yên lặng Dù tạm thời biến thể Omicron không tạo nên những làn sóng nhập viện ồ ạt, nhưng vì lây lan dễ hơn và nhanh hơn, nên ngay từ ngày 18/12, chính phủ đã yêu cầu các địa phương hủy mọi hoạt động lễ hội ngày cuối năm, dựa theo khuyến cáo tái lập những biện pháp đáng kể phòng ngừa nguy cơ dịch lây lan đêm giao thừa của Hội đồng Khoa học về Covid-19 : “Nhìn vào thực tế dịch gia tăng và những nguy cơ liên quan đến các hoạt động lễ hội cuối năm, các biện pháp hạn chế đáng kể cần được chính quyền ban hành cho dịp giao thừa (kể cả dưới hình thức hạn chế hoạt động tập thể hoặc giới nghiêm)… Vào dịp Năm mới, Hội đồng Khoa học cảnh báo về thái độ một số công dân có thể sẽ khác với hoạt động lễ hội ít nhiều được kiểm soát (Noel)… Do đó, Hội đồng Khoa học muốn có một biện pháp để tránh dịp Năm mới gây nên những ổ dịch Omicron nhỏ, có thể sẽ lây lan rất nhanh trong những ngày sau đó trên khắp cả nước, căn cứ vào việc người dân di chuyển nhiều trong thời gian này”.   Theo bộ trưởng Y Tế Olivier Veran, Noel là dịp đoàn tụ gia đình, nên mọi người đều thận trọng cho người thân, đặc biệt là ông bà, cha mẹ, nhưng “ngày 31/12 là thời điểm có rất nhiều cuộc tụ tập mà rất nhiều người không biết nhau”. Đại lộ Champs-Elysées ở kinh đô Ánh Sáng vẫn lung linh ánh đèn nhưng thiếu tiếng pháo hoa và buổi hòa nhạc dự kiến diễn ra đêm giao thừa. Tất cả đều do biến thể Omicron ! Ngày 18/12, “thành phố Paris lấy làm tiếc phải thông báo hủy toàn bộ hoạt động lễ hội dự kiến tổ chức ở đại lộ Champs-Elysées ngày 31/12 vì tình hình dịch bùng phát và theo những thông báo mới của chính phủ”. Chương trình biểu diễn của nhiều nhà hát tại Paris dịp cuối năm cũng bị xáo trộn, không phải do các biện pháp hạn chế mà do thiếu nhân lực vì ngày càng có nhiều nghệ sĩ bị nhiễm Covid-19. Hãng tin Pháp AFP cho biết ở nhà hát Mogador, vở kịch Le Roi Lion (Vua sư tử), được chuyển thể từ vở nhạc kịch Broadway, đã phải ngừng diễn đến ngày 31/12 vì “có quá nhiều ca nhiễm Covid-19 trong dàn nghệ sĩ”. Ngày 22/12, nhà hát Châtelet cũng thông báo phải hủy nhiều buổi diễn vở kịch Cole Porter in Paris (Cole Porter ở Paris). Tình hình chưa đến mức quá lo ngại ở Nhà hát Thành phố (Théâtre de la Ville) “các nhóm kịch vẫn biểu diễn” nhưng giám đốc Jean-Marc Dumontet cho rằng nhà hát “kiểu gì cũng sẽ phải thích nghi” với tình hình dịch mới. Tiêm chủng và ý thức người dân giúp tránh giới nghiêm Số ca nhiễm tăng với tốc độ chóng mặt, kéo theo số ca nhập viện và nguy kịch cần điều trị tích cực tăng theo, nhưng tạm thời vẫn nằm trong khả năng của hệ thống y tế. Chính phủ Pháp “đặt cược” vào tiêm chủng để tránh tái phong tỏa. Pháp là một trong những nước có tỉ lệ tiêm chủng cao, gần 90% người dân trên 12 tuổi đã được chủng ngừa. Chiến dịch tiêm chủng được mở rộng cho đối tượng là trẻ em từ 5-12 tuổi dựa trên tinh thần tự nguyện. Ngoài tỉ lệ tiêm chủng cao như vậy, cùng với sự thận trọng của người dân trong dịp lễ cuối năm, giáo sư Oliver Bouchaud, trưởng khoa bệnh truyền nhiễm và bệnh nhiệt đới ở Bệnh viên Avicenne (Paris), khi trả lời RFI cho rằng những biện pháp tạm thời là “đủ” để duy trì cuộc sống chịu quá nhiều “hạn chế” trong suốt hai năm qua : “Xã hội Pháp cần giai đoạn lễ hội cuối năm này, dịp đoàn tụ gia đình, để thư giãn. Nếu như có thể nói, tình hình trong các bệnh viện ở Pháp hiện nay đúng là đáng quan ngại nhưng chưa đến mức bão hòa thực sự trong trước mắt. Phải nhắc lại là tỉ lệ tiêm chủng hiện nay ở Pháp cho phép có chút khả năng hành động mà nhiều nước không có được do tỉ lệ tiêm chủng không cao. Tôi nghĩ rằng chính sự khác biệt này đã giúp chúng ta có chút khả năng áp dụng những biện pháp ít nghiêm ngặt hơn so với những nước khác. Hoặc là chúng ta áp dụng biện pháp tối đa, phong tỏa hết từ bây giờ, tự trấn an rằng “đó là cách tốt nhất để tự bảo vệ tương lai”. Đúng là nhìn thuần túy về mặt dịch tễ học, đó là điều tốt nhất nên làm, thế nhưng phải trả cái giá như nào cho xã hội, cho kế hoạch xã hội và kinh tế. Tôi nghĩ rằng trong tình hình hiện này thì có lẽ chưa thực sự cần thiết đi đến mức đó”. Chính vì vậy, Hội đồng Khoa học kêu gọi “mỗi người dân Pháp thể hiện trách nhiệm của mỗi cá nhân dịp Năm mới 2022 này”. Có nghĩa là “hạn chế quy mô hội họp”, “xét nghiệm nhiều ngày 31/12”, “một người nên tránh đến nhiều nơi vì nếu người đó bị nhiễm Covid-19 thì sẽ gây ra nhiều ổ dịch” và “tránh gặp người trên 65 tuổi trong tuần đầu tiên của tháng Giêng” nếu như người đó gặp nhiều người ngày cuối năm. Đối với các cấp chính quyền địa phương, ngày 23/12, bộ trưởng Nội Vụ Gérald Darmanin đề nghị “không tổ chức truyền thống chúc mừng Năm mới để nhất quán với chính sách của cả nước và thể hiện gương mẫu” nhằm “cùng nhau đề phòng sự xuất hiện của các ổ dịch có khả năng làm tăng tốc độ lây nhiễm của virus”. Nhiều địa phương đã hủy bữa tiệc Năm Mới dành riêng cho người cao tuổi. Thay vào đó, họ chuẩn bị những lẵng quà có đủ rượu vang, gan ngỗng béo, bánh kẹo. Họ mời người cao tuổi đến tòa thị chính, dành khoảng 2 tiếng để tiếp đón, cùng uống cà phê, hàn huyên và tặng quà vì dịch bệnh khiến người cao tuổi chịu khá nhiều “thiệt thòi” do tình trạng sức khỏe, khá cô đơn vì xa con xa cháu… Người cao tuổi sống trong các trung tâm dưỡng lão cũng được chú ý đặc biệt trong dịp lễ cuối năm. Trong khi có khoảng 200 đến 400 trên tổng số 7.000 cơ sở chăm sóc y tế người cao tuổi (EPHAD) tại Pháp thắt chặt các biện pháp phòng dịch để đối phó với biến thể Omicron, thì nhiều trung tâm đi theo những khuyến cáo của chính phủ. Đây là trường hợp của Trung tâm dưỡng lão Saint-Vincent-de-Paul ở Essarts-en-Bocage, vùng Vendée, theo giải thích với RFI của giám đốc Bruno Gaboriaux : “Chúng tôi dựa trên điều mà chúng tôi gọi là luật chung, có nghĩa là những người sống trong trung tâm dưỡng lão có cùng quyền lợi với mọi công dân Pháp, mà không phải chịu bắt buộc đặc biệt nào. Tôi thường nói đùa với các thành viên trong trung tâm là điều duy nhất mà chúng ta không được làm, đó là đi đến vũ trường vì vũ trường phải đóng cửa hết rồi ! Nếu như các cụ sống trong trung tâm của chúng tôi muốn tổ chức Giáng Sinh với gia đình, chúng tôi khuyến khích họ. Chúng tôi cũng khuyến khích gia đình các cụ đi xét nghiệm và họ làm theo. Tôi nói với các cụ sống ở đây là cẩn thận với trẻ con, vì theo tôi, nguy hiểm là ở chỗ đó vào dịp lễ Giáng Sinh. Bộ Y Tế đã khuyến nghị chúng tôi không nên áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt hơn những khuyến cáo đã được gửi đến. Nhưng điều cuối cùng là các cụ có toàn quyền quyết định, có những cụ thấy sợ hơn hoặc vui hơn những người khác. Thực tế là vậy”. Đối với thanh niên, tổng thống Emmanuel Macron không ngần ngại sử dụng ngôn từ “trẻ” hơn để thuyết phục họ tiêm chủng, tự xét nghiệm trước khi gặp ông bà, cha mẹ. Trong đoạn video được đăng trên TikTok, mạng xã hội ưa thích của giới trẻ, nguyên thủ Pháp khích lệ : “Kể cả khi bạn đã tiêm chủng thì vẫn nên tự xét nghiệm hoặc xét nghiệm ở labo để chắc chắn rằng bạn không mang virus trước khi gặp người thân. Dù bạn đã tiêm mũi đầu hay tiêm nhắc lại, đã đến lúc đi tiêm chủng”. Còn trên Twitter, ông kêu gọi “tuân thủ những biện pháp phòng dịch, hãy xét nghiệm để chắc không nhiễm virus và trong trường hợp có triệu chứng, hãy cách ly, thông báo cho người thân biết” và “hãy chú ý chăm sóc nhau !” Sau cuộc họp của Hội đồng Quốc phòng Dịch tễ ngày 27/12, một lần nữa, chính phủ chỉ ban hành thêm một số biện pháp phòng dịch. Tinh thần trách nhiệm của mỗi công dân Pháp lại được đề cao để tránh tái lập giới nghiêm. Phiên họp điểm tình hình dịch tới dự kiến tổ chức vào ngày 05/01/2022.
    12/31/2021
    9:33

Über TẠP CHÍ XÃ HỘI

Sender-Website

Hören Sie TẠP CHÍ XÃ HỘI, 1LIVE und viele andere Radiosender aus aller Welt mit der radio.de-App

TẠP CHÍ XÃ HỘI

TẠP CHÍ XÃ HỘI

Jetzt kostenlos herunterladen und einfach Radio & Podcasts hören.

Google Play StoreApp Store

TẠP CHÍ XÃ HỘI: Zugehörige Sender

Information

Wegen Einschränkungen Ihres Browsers ist dieser Sender auf unserer Website leider nicht direkt abspielbar.

Sie können den Sender alternativ hier im radio.de Popup-Player abspielen.

Radio