Radio Logo
RND
Höre {param} in der App.
Höre TẠP CHÍ VĂN HÓA in der App.
(124.878)(171.489)
Sender speichern
Wecker
Sleeptimer
Sender speichern
Wecker
Sleeptimer
StartseitePodcasts
TẠP CHÍ VĂN HÓA

TẠP CHÍ VĂN HÓA

Podcast TẠP CHÍ VĂN HÓA
Podcast TẠP CHÍ VĂN HÓA

TẠP CHÍ VĂN HÓA

hinzufügen

Verfügbare Folgen

5 von 24
  • “BỨC CHÂN DUNG NGƯỜI PHỤ NỮ BÊN NGỌN LỬA” : Điều đẹp đẽ là điều sống trong kí ức
    Không ồn ào náo nhiệt và mạnh mẽ với những hình ảnh gợi dục tính hay bạo liệt tình ái, “Bức chân dung người phụ nữ bên ngọn lửa” cứ thế dịu dàng dành trọn cho mình tình yêu của rất nhiều nhà phê bình phim cũng như khán giả, đồng thời chinh phục cả Liên hoan phim Cannes 2019, giải BAFTA, Goya và César năm 2020 bằng nhiều đề cử cùng các giải thưởng danh giá. Là một bộ phim chính kịch cổ trang đề cập tới tình yêu đồng giới của hai cô gái trong bối cảnh nước Pháp cuối thế kỉ 18, phim không mang trong nó những điểm bùng nổ, những mâu thuẫn gay gắt hay những nút thắt khó gỡ. Tất cả cứ nhẹ như gió, lặng như mây một cách “rất Pháp”. Nữ đạo diễn, đồng thời là biên kịch, Céline Sciamma đã vô cùng thành công với thủ pháp riêng của mình để vẽ ra một bức tranh đẹp, đầy sống động về những người phụ nữ luôn có khát khao mạnh mẽ được sống bình đẳng, tự do và hướng tới tương lai.   Truyện phim xảy ra vào cuối thế kỉ 18, khi mà địa vị của phụ nữ trong xã hội Pháp vẫn chưa được đề cao và tôn trọng, nên câu chuyện mang nặng trong nó sự bứt phá, ước vọng nữ quyền, đồng thời là tiếng nói làm chủ cuộc sống của mình của hai nhân vật chính là Héloise và Marianne. Gia đình Héloise sống trên một hòn đảo ở vùng Bretagne, Pháp. Cha của cô là một bá tước, sau khi ông mất đi, ba mẹ con cô cần phải có một người rể để giữ gìn gia sản. Một người đàn ông ở Milan, Ý, ngỏ ý muốn cưới một trong hai cô con gái. Thay vì chấp nhận đám cưới không mong muốn, chị gái Héloise đã nhảy xuống vực tự vẫn, để “định mệnh” này lại cho em gái của mình. Bản thân Héloise được nuôi dạy trong tu viện nhiều năm, giờ đây, cô được mẹ đưa về để gánh vác trọng trách này. Tất cả bắt đầu khi Marianne, cô họa sĩ ở Paris, được mời đến nhà vẽ bức chân dung của Héloise để gửi cho người chồng tương lai của cô xem mặt trước khi quyết định đám cưới. Những người đàn ông không hề xuất hiện trong phim, cả cha của Héloise lẫn người chồng chưa cưới ở Milan, tuy nhiên, áp lực của họ đè nặng lên những nhân vật chính, từ đó, tất cả bùng lên như một ngọn lửa nhỏ âm ỉ nhưng nồng ấm lan tỏa. Bùng cháy đam mê Cứ ngỡ chỉ là một công việc bình thường, thì hóa ra, Marianne đã tìm thấy ngọn lửa của nghệ thuật trong cô và khơi dậy lửa đam mê đã sẵn sàng bùng cháy bất cứ lúc nào của Héloise. Sự xuất hiện của cả hai cô gái đều để lại những dấu ấn tuyệt vời, một họa sĩ đầy mãnh mẽ quyết đoán và một cô tiểu thư luôn mong muốn bình đẳng tự do. Marianne một mình trên chiếc thuyền đi tới đảo, bộ họa cụ của cô bị rơi xuống biển. Tất cả những người đàn ông ngồi trên thuyền đều nhìn cô thản nhiên, không một ý định giúp đỡ. Cô ngay lập tức cởi bỏ áo khoác, bất chấp giá lạnh, lao xuống để vớt chúng lên. Ngay cả khi người ta đưa cô tới bãi đá lởm chởm và chỉ cho cô đường đến lâu đài thì cũng vẫn là một mình cô, vác trên người những thùng gỗ đựng toan vẽ, bước đi mạnh mẽ không ngừng. Còn Héloise, cô yêu cuộc sống ở tu viện hóa ra bởi vì với cô, “bình đẳng là một cuộc sống dễ chịu”. Ở đó, cô được đọc sách, được hát và được nghe nhạc, dù cho đó chỉ là những bản nhạc buồn và chưa từng được biết tới một buổi hòa nhạc đúng nghĩa. “Chúng ta giống nhau”, đã có lúc Héloise nói với Marianne như thế, khi mà cô họa sĩ cứ ngỡ cô có nhiều sự tự do hơn Héloise. Tất cả họ đều đang sống trong thời đại mà phụ nữ vẫn phải biết vâng lời, không cần Yêu, chỉ cần gật đầu. Từ đầu phim, Marianne vô cùng tò mò về Héloise bởi cô tiểu thư chỉ được nhắc đến qua người hầu, qua bà bá tước. Lần đầu tiên họ gặp nhau, Marianne đứng sau lưng Héloise, vội vã và hoảng hốt chạy đuổi theo cô tới gờ đá bên miệng vực, lo sợ cô sẽ nhảy xuống như chị gái của cô. Nhưng không, Héloise đã dừng lại ngay đó, đôi mắt to hào hứng và đôi môi nhỏ khẽ mở ra, thở hổn hển. “Em mơ tới điều này lâu rồi”. Cô nói với Marianne. Cô họa sĩ cứ ngỡ ý của tiểu thư là nhảy xuống vực, nhưng Héloise đã trả lời hồn nhiên. Lần đầu tiên, cô được chạy. Rồi cứ thế, tình yêu nảy nở trong họ như cái chồi nhỏ mọc lên giữa những mặn mòi của biển cả. Bộ phim không hề có âm nhạc nhưng ba phân đoạn âm nhạc vang lên chính là ba khúc tự tình len lỏi vào nhân vật và cả người xem, khiến cho tình yêu đó trở thành điều hiển nhiên khó cưỡng. Khúc đầu tiên là khi Marianne lột tả một cách vụng về bản nhạc cô yêu thích trên cây phong cầm ở trong lâu đài cho Héloise nghe. Không phải là một nhạc sĩ, cũng không biết chơi đàn, nhưng cái cách mà cô họa sĩ miêu tả âm nhạc bằng vài nốt chủ đề cùng những lời lẽ đẹp đẽ đã thắp ngọn lửa nhỏ nhen nhóm trong Héloise. Âm nhạc là tiếng côn trùng, tiếng sấm chớp, tiếng mưa. Khúc thứ hai, ấn tượng hơn, đậm đặc hơn, gợi tình hơn, là khi họ cùng nhau tham gia một buổi hội họp của nhóm phụ nữ nông dân trong lúc bà bá tước đi vắng. Tất cả cùng tập trung quanh ngọn lửa, vỗ tay và hát. Giọng của họ hòa vào nhau, như một bản Accapela chập trùng sóng, lên xuống vỗ về, khi ào ạt, khi dập dìu. Đó cũng là lúc tà váy của Héloise bắt lửa, bùng cháy. Ngọn lửa được nhen nhóm đã đến lúc được tưới tắm. Nụ hôn họ trao nhau ngập ngừng trong hốc đá. Những chủ động yêu đương dưới ánh lửa bập bùng trong phòng khách. Những phút giây ân ái bằng sự êm dịu đẹp đẽ không khoa trương gợi dục. Đó là tình yêu không chỉ của hai người đàn bà, đó là khát vọng được Yêu rất Con Người. Lần cuối, âm nhạc vang lên, chính là khúc nhạc dạo đầu mà Marianne đã từng chơi cho Héloise nghe nhưng lần này là trong nhà hát lớn với dàn nhạc giao hưởng. Họ ngồi hai bên hàng ghế đối diện nhau. Chỉ Marianne biết tới sự có mặt của Héloise. Cô lặng ngắm tình yêu của mình còn Héloise thì khóc. Phân đoạn cuối phim ấy tưởng như dài mãi và lưu giữ mãi không bao giờ kết thúc.             Kí ức là điều sống mãi Có một chi tiết vô cùng hay và đắt giá mà đạo diễn kiêm biên kịch phim đã làm được, đó là việc Héloise không cho ai vẽ mình vì cô chưa đồng ý đám cưới này. Vì thế mà khi Marianne bắt đầu bức vẽ đầu tiên, cô phải giả làm người bạn đồng hành được thuê để đi dạo cùng Héloise. Cô phải ghi nhớ hình ảnh của tiểu thư trong tâm trí và vẽ nó lại. Vẽ bằng trí nhớ. Người ta nhận ra đây chính là sự gửi gắm của tác giả tới người xem, rằng dường như sống với nhau trong hoài niệm mới là thứ tình cảm trân quý nhất, là sống trong lòng nhau.   Chuyện tình buồn trong thần thoại Hy Lạp giữa Orpheus và Eurydice là chìa khóa của cái kết phim, lý giải tại sao hai cô gái đã không bỏ trốn để được sống bên nhau trọn vẹn mà phim vẫn có một Happy Ending đúng nghĩa. Khi họ đọc sách tới đoạn Orpheus quay người lại và Eurydice phải mãi mãi ở lại dưới địa ngục, mãi mãi chia cắt, ai cũng tỏ ra thương tiếc, thậm chí có phần trách cứ Orpheus thì Héloise đã nói có lẽ Eurydice là người đã nói “Hãy quay lại”. Phải chăng, đó là Eurydice khẳng định cái Nữ Quyền của mình, quyền được tự quyết số phận của mình? Nàng chỉ muốn sống trong kí ức với Orpheus mà thôi? Người ta không lý giải nữa. Người ta chỉ để câu chuyện ở đó để quay lại với tình yêu giữa Marianne và Héloise. Vì yêu mà cô họa sĩ đã trở nên hằn học, không muốn trao Héloise cho người khác, không muốn hoàn thiện bức chân dung, không ủng hộ tiểu thư cưới người đàn ông ở Milan. Đây là lúc Héloise cảm thấy người tình đang muốn làm chủ cô chứ không cảm thông cho cô. Và cũng như Eurydice, cô là người lựa chọn cuộc sống cho mình là tiếp tục bước tiếp, làm trọn bổn phận của một người con với gia đình và lưu giữ những đẹp đẽ trong hoài niệm. Marianne vẽ gương mặt Héloise trong miếng vòng cổ của mình và cô tự họa mình vào trong một cuốn sách của Héloise, trang 28. Họ lưu giữ trong nhau như thế, không ồn ào. Để rồi, vài năm sau đó, khi Marianne xuất hiện trong một buổi triển lãm tranh, cô đã bần thần đứng ngắm bức tranh một họa sĩ nào đó vẽ chân dung Héloise và con của cô, trên tay vẫn đang cầm cuốn sách và ngón tay lật giở trang sách số 28, trang sách có hình của Marianne. “Bức chân dung người phụ nữ trong ngọn lửa” là bức vẽ xuất hiện ở đầu phim, để từ đó, câu chuyện tình được gợi nhớ lại trong tâm trí Marianne. Bức vẽ hoàn toàn không phải là một bức chân dung đúng nghĩa vì nó vẽ Héloise ở khoảng cách khá xa, không rõ gương mặt cô. Một người phụ nữ đứng giữa khung cảnh chiều tà, áng sáng chỉ còn le lói, bầu trời chuyển tối và điểm sáng nổi bật nhất chính là tà váy đang bốc cháy. Đó, đích thực là một bức chân dung tuyệt mỹ bởi nó lột tả được cái nội dung bên trong con người, thể hiện được những khao khát mãnh liệt ở một người phụ nữ luôn muốn bứt phá, được sống với chính mình và có quyền tự quyết với cuộc đời mình. Dù biết rằng cuộc đời ấy có thể không hạnh phúc hay sung sướng như ý, như là cách Héloise đã chọn yêu Marianne và chọn vẫn lấy chồng để cứu vãn gia đình, nhưng, vẫn là một sự lựa chọn đầy mạnh mẽ và bùng cháy.
    1/14/2022
    9:31
  • KIÊU HÃNH VÀ ĐỊNH KIẾN - Vẻ đẹp thay đổi thế giới
    Dựa theo cuốn tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Jane Austen viết năm 1813, tác phẩm được coi là kinh điển của văn học thế giới, “Kiêu hãnh và định kiến” (Pride and Prejudice) dường như đã có sẵn một đòn bẩy mạnh mẽ để tạo ấn tượng với khán giả cũng như biết bao nhà phê bình điện ảnh toàn cầu. Dù là phim điện ảnh đầu tay, nhưng đạo diễn Joe Wright đã chinh phục tượng vàng của giải BAFTA một cách thuyết phục. Được đánh giá là khác biệt so với bản chuyển thể thành công trước đó vào năm 1995, “Kiêu hãnh và Định kiến” năm 2005 của Joe Wright mang đến cho khán giả một Ngài Darcy muôn phần lạnh lùng, thậm chí đáng ghét và một Elizabeth trẻ trung, giản dị, thông minh, hấp dẫn lạ kì.  Chuyện tình lãng mạn đẹp như mơ cùng một cái kết mà ai cũng đoán được sẽ là Happy Ending đúng nghĩa giữa chàng Darcy giàu có và nàng Lizzie mạnh mẽ không hề làm cho người xem cảm thấy nhàm chán, mà trái lại, nó buộc tất cả phải dán mắt vào cặp đôi “định mệnh” để cùng trải qua muôn vàn cảm xúc với họ. Mô tuýp “Ghét thì Yêu thôi” chắc hẳn là điều mà ai cũng thích thú và dù bất cứ chuyện gì xảy ra ở giữa phim thì tới phút cuối, một nụ hôn hẳn sẽ là điều khiến người ta sung sướng. Sự kiêu hãnh và định kiến mang tính thời đại Truyện phim lấy bối cảnh nước Anh thế kỉ 17, khi mà mọi tài sản trong mỗi gia đình dòng họ đều được để lại cho con trai. Nhà Bennet có tới 5 cô con gái và bà mẹ luôn hoảng sợ với nỗi lo lắng nếu chồng bà qua đời thì 6 mẹ con sẽ bơ vơ nghèo đói vì mọi tài sản sẽ thuộc về người cháu của chồng. Vậy là bằng mọi cách, bà tìm tất cả các “mối” tốt nhất cho các cô con gái. Tiêu chí bà Bennet đưa ra thật đơn giản, nhất định con rể phải có tài sản, càng giàu, càng tên tuổi càng tốt. Điều đó khiến cho gia đình trung lưu này bỗng như một cái máy đánh hơi tiền bạc, bủa vây những chàng trai giàu có, khen ngợi tâng bốc các cô con gái của mình và tìm mọi cách để có được lời cầu hôn càng sớm càng tốt. Gia đình Bennet hiện lên như một xã hội thu nhỏ với những cô con gái mang những cá tính khác nhau tiêu biểu cho mẫu phụ nữ thời bấy giờ. Người thì xinh đẹp nhu mì, người mạnh mẽ và ngay thẳng, người lại ngây thơ đến mức hồn nhiên, người lãng mạn bay bổng và người có những mưu cầu hết sức giản đơn là một mái nhà với một người chồng. Đứng đầu cái tế bào ấy là một người mẹ mà mới xem qua, người ta có thể đánh giá là kẻ hám danh hám của nhưng càng đi sâu, nhìn kĩ và cảm nhận, người ta mới hiểu tình yêu thương và nỗi lo toan bà dành cho cả gia đình.    Thế nhưng, không phải ai cũng nhận ra điều đó. Chính bởi sự vồn vã săn đón những người con rể hờ tương lai của bà Bennet mà từ đây, những sự định kiến và kiêu hãnh ra đời một cách tự nhiên, tiêu biểu là Darcy và Lizzie, hiện thân của hai giai tầng xã hội khác nhau. Hành xử lộ liễu của bà Bennet khiến Darcy ngay lập tức có ác cảm với cả gia đình. Buổi gặp mặt đầu tiên trong bữa tiệc khiêu vũ cộng đồng bỗng trở nên căng thẳng khi anh chàng tỏ ra lạnh lùng, nhìn Lizzie bằng nửa con mắt, thẳng thừng từ chối nhảy với cô và thậm chí còn đưa ra nhận xét là cô không đủ hấp dẫn cũng như chẳng mấy ấn tượng với anh. Ai cũng dễ dàng nhận ra cảm tình mà Darcy dành cho Lizzie ngay từ cái nhìn đầu tiên ấy nhưng rõ ràng định kiến trong anh lớn hơn hết thảy. Cảm giác này cũng chính là nguyên nhân khiến anh phản đối hôn nhân của người bạn thân giàu có, Bingley với Jane, chị gái của Lizzie. Dưới con mắt của một người tự coi mình là “bề trên” cao quý như Darcy, gia đình Bennet chỉ là những kẻ đào mỏ không hơn. Thái độ của chàng công tử đã tác động lên Lizzie khá mạnh mẽ. Sẵn định kiến “đàn ông bị sự ngạo mạn làm cho mục ruỗng”, cô ngay lập tức dựng chiếc hàng rào vô hình với Darcy dù không thể phủ nhận là cô đã bị anh hút hồn từ đêm đó. Thông minh, ham học hỏi, sự tự tin và kiêu hãnh của Lizzie vô cùng lớn. Cô sẵn sàng từ chối người anh họ Collins trong khi thừa biết rằng gia đình cô sẽ đứng trên bờ vực của sự nghèo đói. Phải Yêu. Phải cảm nhận. Phải xứng đáng. Đó là những gì ông Bennet tin là Lizzie sẽ làm được khi tìm một nửa của mình. Thế nên, trong khi bà mẹ quả quyết rằng nếu Lizzie không cưới Collins thì bà sẽ không nhìn mặt cô, thì người cha lại khích lệ “sẽ từ con nếu con cưới người anh họ”. Niềm kiêu hãnh của cả Darcy và Lizzie đẩy họ càng lúc càng xa nhau, dẫn đến vô vàn những định kiến cứ mãi lớn dần lên, đặc biệt là từ phía Lizzie. Cùng với sự tự tin thái quá vào bản thân, cho rằng mình luôn phán đoán đúng, hết lần này tới lần khác, những hiểu lầm của Lizzie dành cho Darcy ngày một chất chồng. Từ việc anh coi thường phụ nữ, tới việc anh đối xử xấu với Wickham - người bạn niên thiếu của anh, và cuối cùng là hành động chia rẽ mối tình giữa Bingley với Jane. Chính những kiêu hãnh và định kiến ấy đã khiến Lizzie từ chối tình yêu của Darcy dù trong lòng cô, rõ ràng con tim đang ứa máu. Tình yêu soi rọi Người ta nói “Yêu là mù quáng” nhưng có vẻ điều đó không đúng trong tác phẩm tuyệt vời lay động lòng người này. Với Darcy, nó giống như ngọn đuốc dẫn anh đi qua bóng đêm của những định kiến mông muội, vượt lên trên sự kiêu hãnh của một “kẻ bề trên” và để tình yêu lên tiếng. Trong phim, người ta thấy Darcy giống như lột xác sau mỗi lần gặp Lizzie. Lúng túng, hành xử có đôi phần ngu ngốc, hoàn toàn không biết mình đang làm gì và cần phải làm gì, khác biệt hẳn với một Darcy ngạo mạn ban đầu. Một Darcy chạy vào nhà của Collins với ý định tỏ tình với Lizzie nhưng ngượng ngùng không biết nói gì, chỉ dám thốt lên khen ngôi nhà đẹp rồi vội vã ra về. Một Darcy đuổi theo Lizzie, ướt nhẹp dưới mưa, ngỏ lời rằng anh đang dằn vặt vì quá yêu cô và đôi mắt đau khổ khi bị cô từ chối. Một Darcy lặn lội giữa cánh đồng lạnh băng vào sáng sớm, tìm tới Lizzie chỉ để hỏi có phải anh đã có cơ hội thứ hai không. Một Darcy của Đổi thay, của Yêu. Lần tỏ tình thứ nhất, Darcy bị Lizzie từ chối. Cô không màng tới tiền bạc hay của cải mà anh có. Dù gia đình cô có thể đói nghèo, dù họ có thể mất nhà và tất cả tài sản nhưng đó không phải cái mà Lizzie quan tâm. Cô khác biệt với mọi người. Cùng với vẻ đẹp thông minh, đơn giản, chân thành từ ẩn sâu bên trong Lizzie đã nhóm lên ngọn lửa Yêu, khiến Darcy vượt qua rào cản của giai tầng để đến với cô. Cũng như thế, ngọn lửa ấy cũng từ từ thiêu rụi cái hàng rào ngăn cách mà Lizzie dựng lên giữa cô và anh. Trải qua bao hiểu lầm, cuối cùng, cô nhận ra lòng kiêu hãnh của cô đã sai và những định kiến cô dành cho anh đều đáng bỏ đi. Sự thật, anh coi thường gia đình cô vì những biểu hiện thái quá của mẹ cô. Sự thật, Wickham, người bạn thời thơ ấu của anh, là kẻ đểu giả lừa đảo và tham lam. Sự thật, anh đã luôn đứng sau giúp đỡ mọi khó khăn mà tất cả mọi người gặp phải, trong đó có gia đình cô. Cuối cùng, Lizzie đã phải thừa nhận là Darcy và cô quá giống nhau. Họ nhìn nhau như nhìn vào một tấm gương và thấy mình trong đó. Cả hai đều giỏi, giàu kiến thức, giàu lòng trắc ẩn, yêu văn chương và không thích chạy theo những phù phiếm xa hoa. Họ cùng có sự kiêu hãnh về bản thân và định kiến riêng về các giai tầng khác. Họ không hoàn hảo. Nhưng bù lại, chính những sự định kiến sâu sắc ấy cùng với kiêu hãnh cá nhân, họ đã đẩy mọi cuộc nói chuyện trở thành những cuộc tranh luận gay gắt nhưng thẳng thắn và từ từ hóa giải những hiểu lầm. Chuyện tình đẹp đẽ của Darcy và Lizzie được thể hiện hòa vào khung cảnh đồng quê nước Anh đẹp lộng lẫy mơ màng, giữa những tòa lâu đài cổ kính, những cánh rừng sáng bừng trong nắng, những buổi sớm tinh mơ cỏ đẫm sương đêm hay những núi non trùng điệp hùng vĩ là điểm nhấn vô cùng ấn tượng.  Không chỉ có vậy, phim là tiếng nói về những người phụ nữ độc lập, dám đấu tranh chống lại sự áp đặt và đứng lên giành lấy điều mình thật sự mong muốn, điều mình thật sự đáng được hưởng, là tình yêu.       Không phải tiền bạc, hay địa vị sang hèn, mà là vẻ đẹp ẩn sâu bên trong, là cái cốt lõi của một con người, là nhân cách, là lòng tốt đã rọi sáng con đường tình trong Darcy và Lizzie, thay đổi cái nhìn của họ về nhau và đưa họ tới với nhau.
    1/8/2022
    11:33
  • Nhà báo Pháp gốc Việt Đoan Bùi và hành trình tìm lại tiếng mẹ đẻ
    Cũng như nhiều người Việt sống ở hải ngoại, nhà văn, nhà báo gốc Việt Đoan Bùi, vì mong muốn hòa nhập tại nước sở tại mà dần quên đi tiếng nói, văn hóa Việt Nam. Nhưng cô đã không chấp nhận để bị "hòa tan" và muốn chứng minh rằng, nếu muốn tìm lại tiếng mẹ đẻ, dù là sau bao nhiêu năm đánh mất nó, hay ở độ tuổi nào, thì vẫn hoàn toàn có thể học lại được. Trước màn hình máy tính, với cuốn từ điển trong tay, nhà văn và nhà báo Pháp gốc Việt Đoan Bùi đã học tiếng Việt cách nay 4 tháng, nói đúng hơn là học lại tiếng Việt. Thứ âm thanh mà cô đã nghe từ thuở lọt lòng, theo năm tháng sống trong môi trường văn hoá khác, đã bị lãng quên. Mãi cho đến tận hôm nay, cô mới tìm lại được và có thể giao tiếp cơ bản. Mỗi thứ năm hàng tuần, bên chiếc bàn nhỏ trong phòng khách nhà mình, cô kết nối học trực tuyến với giáo viên dạy tiếng Việt từ thành phố Hồ Chí Minh. Trước đây, cô cũng muốn đăng ký học tiếng Việt ngay tại Pháp, nhưng bộn bề công việc và gia đình, khó có thể tìm được thời gian phù hợp. Kể từ khi đại dịch bắt đầu, việc học trực tuyến trở nên dễ dàng hơn và đó là lý do đầu tiên thôi thúc cô học lại tiếng mẹ đẻ :   Mình thấy thật là tốt vì mình có cơ hội học tiếng Việt, sống ở bên Sài Gòn. Nhưng mà bây giờ khá là đặc biệt, tại vì có nhiều học sinh khác sống ở bên Sài Gòn, nhưng mà mọi người gặp nhau trên mạng. Giáo viên của mình giúp đỡ mình phát âm, học từ mới. Và mình thấy thiệt là thú vị vì mình thấy có nhiều cơ hội tìm hiểu về Việt Nam, ví dụ về cách ly phòng Covid-19, tình hình Covid ở bên Việt Nam.   Ngoài việc là cây bút của tuần san l’Obs, Đoan Bùi còn được biết đến với cuốn tự truyện “Người cha im lặng” (Le silence de mon père) kể về hành trình phơi bày những bí mật được chôn sâu trong chính gia đình mình, sau khi bố của cô bị tai biến và mất đi khả năng nói chuyện. Đối với cô, hành trình quay trở lại với tiếng Việt là một sự tiếp nối của cuốn sách này. Cô mong muốn có thể nói chuyện lại với ba mẹ bằng tiếng mẹ đẻ của cả hai người, mà ngay cả họ cũng đang dần quên đi. Và cũng đã từ lâu, tiếng Việt không còn được sử dụng trong giao tiếp trong gia đình, mà thay bằng tiếng Pháp. Tuy nhiên, quyết định học lại tiếng Việt đôi khi lại gây mệt mỏi, không nhận được sự ủng hộ từ người thân của Đoan Bùi: Nhưng mà gia đình mình không có vui mừng gì cả, tại vì họ thấy kỳ cục, vì mình nhắn tin bằng tiếng Việt trong nhóm gia đình trên (mạng xã hội ) Whatsapp, sau đó em gái mình nói ‘thôi đừng nói tiếng Việt trong nhóm này nữa, nói tiếng Pháp thôi'. Mẹ của mình la mình hoài, vì phát âm của mình không có tốt, mình nói sai, khi nói chuyện với nhau, má mình thật là nóng tính, má nói : trời ơi tại sao mày bày đặt nói tiếng Việt, nói xấu quá, nói kỳ cục quá. Tại thành phố Mans, cách Paris khoảng hai giờ lái xe, nơi Đoan Bùi sinh ra và lớn lên, gia đình cô có lẽ là gia đình người Việt Nam duy nhất sinh sống. Thế nên ngay từ nhỏ, ngoài những giao tiếp trong gia đình, tiếng Việt rất ít khi được sử dụng, và rồi dần biến mất khỏi ngôn ngữ giao tiếp trong gia đình di dân. Ngoài việc sợ bị kỳ thì, phân biệt đối xử, theo Đoan Bùi còn có lý do khác.  Hồi đó, đây là ước mơ của bố, tại vì bố muốn mình nói tiếng Việt, nhưng hồi đó không biết tại sao mình không có muốn nói tiếng Việt. Mình nói tiếng Pháp hoài. Tại vì chắc là ở bên Pháp có ý tưởng, gọi là universalisme. Universalisme là một ý tưởng cũng đẹp, là Cộng hoà Pháp không muốn thấy sự khác biệt của người dân, không muốn thấy chủng tộc của người ta. Mình có áp lực muốn hoà nhập với xã hội của người Pháp, mình muốn trở thành người Pháp bình thường. Cho nên mình muốn chứng minh người khác là mình biết nói tiếng Pháp giỏi hơn người Pháp. Cái này là lý do mình tập trung với tiếng Pháp, đọc sách tiếng Pháp quá trời, mình học giỏi, mình muốn hoà nhập trong xã hội của người Pháp.  “Ta là ai trên cõi đời này, khi ta phải học ngay từ thuở thơ ấu rằng chẳng có gì là mãi mãi, rằng ta phải chuẩn bị sẵn sàng để đánh mất mọi thứ ngay cả tiếng mẹ đẻ”, đó là những lời bộc bạch của nhà văn Pháp Colombe Schneck. Còn đối với nhà văn Đoan Bùi, việc quên đi tiếng mẹ đẻ, mà chị ví như tiếng nhạc của tuổi thơ, tiếng của bà ngoại, giống như việc mất đi một phần cơ thể. Nỗi mặc cảm tự ti xen lẫn với nỗi nhớ thương, để rồi quyết đình tìm lại tiếng nhạc đó ở tuổi tứ tuần.     Chừng nào mình lớn lên, mình cũng thấy xấu hổ. Tại vì mình thấy tại sao mình mất văn hoá của mình ? Tại sao mình quên tiếng mẹ đẻ của mình ? Mỗi lần mình về Việt Nam, mình thấy mình (giống kẻ) phản bội. Tại vì mình quên, mình không biết nói tiếng Việt, cho nên là mình sợ hoài người ta sẽ phán xét, tại vì mình là di dân. Chắc cái này là lý do tại sao mình bị kẹt trong bế tắc không học lại tiếng Việt được. Mình học được tiếng Anh, mình biết nói tiếng Đức, nhưng mà tại sao mình không nói được tiếng Việt. Tiếng của cha mẹ mà mình không có biết nói. Mình thấy tình hình của mình giống như nhiều người di dân ở bên Pháp, nhiều người muốn hoà nhập trong xã hội của người Pháp. Tại vì mình cũng hoà nhập thì cũng hoà tan, sẽ quên tiếng của mình, ngôn ngữ của mình, văn hoá của mình, tại vì mình sống ở bên pháp, làm việc với người Pháp. Việc quên đi tiếng Việt, tiếng mẹ đẻ, của Đoan Bùi, hay của những người Việt sống ở hải ngoại không phải là trường hợp cá biệt mà là một hiện tượng phổ biến đối với những người sống trong một môi trường văn hoá xã hội khác và ít có cơ hội thực hành tiếng mẹ đẻ. Tạp chí khoa học Science et Vie trích dẫn nhận định của tiến sĩ ngôn ngữ và tâm lý học Brigitte A. Eisenkolb, cho rằng tiếng mẹ đẻ là thứ tiếng ghi dấu ấn sâu đậm nhất vào trí nhớ của chúng ta, nhưng nó có thể bị suy tàn nếu không thực hành. Nhà nghiên cứu đưa ra hai khả năng dẫn đến việc này. Khả năng thứ nhất : thiếu sự thực hành ngôn ngữ mẹ đẻ khiến trí nhớ của đối tượng sẽ bị ảnh hưởng. Thứ hai, sự ảnh hưởng trực tiếp của ngôn ngữ mới sẽ dẫn đến sự tổ chức lại não bộ để thích ứng với ngôn ngữ mới này. Vậy liệu khả năng quên đi tiếng mẹ đẻ có thể là vĩnh viễn ? Theo BBC, đối với trẻ dưới 12 tuổi, điều này hoàn toàn có thể xảy ra vì ở độ tuổi này, bộ não linh hoạt và “dễ uốn”. Các kết nối giữa các tế bào thần kinh vẫn chưa ổn định khiến cho việc học hay quên đi một ngôn ngữ nhanh chóng. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, trẻ em được nhận làm con nuôi ở một nước thứ ba trước 9 tuổi thường quên ngôn ngữ được nói ở “nước mẹ đẻ” của chúng.  Đối với người lớn, trường hợp này hiếm xảy ra hơn. Các trường hợp thường gặp nhất là những người gặp phải sang chấn tâm lý nặng. Ví dụ như về những người Do Thái Đức trốn khỏi Đức Quốc xã để định cư ở Hoa Kỳ hay Anh. Những người rời đi trước năm 1938 vẫn nói được tiếng mẹ đẻ của họ (tiếng Đức), còn những người ra đi sau giai đoạn này thì bị “chấn thương tâm lý” nặng hơn, không thể nói được ngôn ngữ của họ.   Gần một nửa ngôn ngữ thế giới bị đe dọa "biến mất" Theo UNESCO, ngôn ngữ phản ánh một nền văn hoá, bao hàm bản sắc, hội nhập xã hội, ký ức tập thể, giáo dục…vv, có tầm quan trọng đối với sự phát triển đối với nhân loại. Quá trình toàn cầu hoá khiến các ngôn ngữ bị đe dọa và bị mất hoàn toàn. Hơn 43% trong số khoảng 6.700 ngôn ngữ được sử dụng trên thế giới đang bị đe dọa biến mất. Chỉ có vài trăm ngôn ngữ thực sự có giá trị trong hệ thống giáo dục và trong phạm vi công cộng, và chưa đến một trăm ngôn ngữ được sử dụng trong thế giới kỹ thuật số. Điều này có nghĩa là cứ sau hai tuần, một ngôn ngữ sẽ biến mất vĩnh viễn, mang theo cả một di sản văn hóa và tri thức. Để thúc đẩy sự đa dạng ngôn ngữ và văn hóa cũng như nhấn mạnh tầm quan trọng của chủ nghĩa đa ngôn ngữ trong xã hội ngày nay, UNESCO ấn định ngày 21/02 hàng năm là Ngày Quốc tế Tiếng Mẹ Đẻ. Quay trở lại với hành trình tìm lại tiếng mẹ đẻ của Đoan Bùi, trái với ý kiến cho rằng để có thể học tốt được một ngôn ngữ, cần phải học từ khi nhỏ tuổi, cô thấy rằng việc học lại thứ tiếng của cha mẹ mình không phải là nhiệm vụ bất khả thi: “Hành trình với tiếng Việt thật là dài, nhưng càng dài càng đẹp vì mình khám phá nhiều thứ về Việt Nam. Hiện giờ mình có thể đọc bản dịch cuốn sách của mình bằng tiếng Việt, mà hồi đó đấy là ước mơ của mình. Cho nên mình thấy rất hạnh phúc vì đã đi trong hành trình này.”
    1/7/2022
    9:52
  • ''Họa trên nền trời'' : Sắc màu tranh kính của nghệ sĩ gốc Hàn, cha xứ Kim En Joong
    Ngoài màn trình diễn ánh sáng công phu, lung linh, huyền ảo nổi tiếng hàng năm, thành phố nhỏ Chartres, cách Paris một giờ tàu, vào mùa lễ tết còn thu hút nhiều du khách đến với Trung tâm tranh kính quốc tế (Centre international du vitrail), nơi duy nhất ở châu Âu trưng bày tranh kính của các nghệ sĩ đương đại, nơi đang có triển lãm « Họa trên nền trời » của nghệ sĩ tranh kính gốc Hàn nổi tiếng thế giới, cha xứ Kim En Joong.   Nói đến thành phố Chartres, vốn được mệnh danh là « kinh đô ánh sáng và nước hoa », không thể không nhắc tới nhà thờ Đức Bà Chartres, một công trình tiêu biểu cho phong cách kiến trúc Gothic, quy mô hoành tránh và lung linh với những ô tranh kính màu mô tả những nhân vật, những tích truyện trong Kinh thánh … Nhưng sẽ là thiếu sót đáng tiếc nếu đến thăm Chartres mà bỏ qua Trung tâm kính màu quốc tế nằm chênh chếch phía sau nhà thờ Đức Bà Chartres, nơi triển lãm kính màu « Họa trên nền trời » của nghệ sĩ, cha xứ Kim En Joong kéo dài đến hết năm 2022. Triển lãm « Họa trên nền trời » được Jean François Lagier, giám đốc Trung tâm quốc tế tranh kính màu ở Chartres, tổ chức để tôn vinh nghệ sĩ Kim En Joong, sinh năm 1940 tại Hàn Quốc, một trong những gương mặt nghệ sĩ tranh kính màu nổi bật nhất tại Pháp nói riêng và trên thế giới nói chung, trong giai đoạn đầu thế kỷ XXI, với nhiều tranh kính ở các nhà thờ, nhà nguyện tại Pháp, Bỉ, Hàn Quốc, Ý, Úc …  Ngày 20/12/2021, phóng viên RFI đã đến thăm triển lãm « Họa trên nền trời ». Bên ngoài, nhiệt độ xuống dưới độ âm, những cơn giá lạnh buốt, nhưng dưới tầng hầm rộng rãi, khang trang với những cây cột đá, mái vòm có từ thế kỷ XII của Trung tâm quốc tế tranh kính, là không khí yên ả, ấm áp với hệ thống ánh sáng dịu nhẹ làm nổi bật vẻ đẹp của 42 bức tranh kính màu đủ kích cỡ, hình dáng, với các gam màu khi mát dịu, lúc ấm nóng, vừa rực rỡ, vừa sâu lắng qua những hình khối, đường nét nghệ thuật của nghệ sĩ Kim. Trong không gian nghệ thuật vừa lung linh, vừa dịu êm đó, chúng tôi đặc biệt chú ý tới hai vị khách đang say sưa ngắm nhìn các tác phẩm. Khi bắt chuyện, chúng tôi được biết bà Michelle Osete và ông Jean-Jacques Ladet đến từ tỉnh Loire, vùng Auvergne-Rhône-Alpes, miền đông nam Pháp. Cả hai đều đam mê và am hiểu về nghệ sĩ kính màu Kim En Joong. Họ đã từng rong ruổi nhiều nơi khắp nước Pháp để khám phá nghệ thuật tranh kính nói chung, và tác phẩm của nghệ sĩ Kim nói riêng.   Bà Michelle Osete cho biết : « Chúng tôi bắt đầu khám phá tranh kính màu cách nay 10 năm và kể từ đó chúng tôi không chỉ tìm hiểu về những nghệ sĩ như Cha Kim. Cha Kim cũng là một sự khám phá đối với chúng tôi. Chúng tôi đã đến thăm nhiều nơi có tranh kính, nhất là các nhà thờ, các địa điểm tôn giáo vì đó là nơi có nhiều tranh kính màu nhất. Tranh kính đúng là một tác phẩm nghệ thuật phi thường và cho phép thể hiện được rất nhiều điều qua sự trong suốt và qua ánh sáng. Về nội dung cuộc triển lãm, chuyến tham quan triển lãm lần này là bước tiếp nối của điều gọi là « tình yêu nghệ thuật ngay từ cái nhìn đầu tiên », điều đã đến với tôi cách đây 10 năm, khi lần đầu tiên tôi phát hiện ra người nghệ sĩ mà trước đó tôi chưa từng nghe nói tới. Ngay sau khi được ngắm các bức tranh kính của ông tại nhà thờ nhỏ theo phong cách Romain ở tỉnh Saône-et-Loire, chúng tôi đã lên mạng internet, vào trang Wikipedia để tìm hiểu, bởi vì điều thú vị trong tác phẩm của Cha Kim là nó đã thúc đẩy chúng tôi đi tìm tòi … một công cuộc tìm tòi mà chúng tôi rất nhanh chóng cảm thấy đó là một cuộc tìm kiếm mang giá trị tinh thần.   Và chúng tôi đã tìm cách để hiểu người nghệ sĩ này là ai, tìm cách hiểu thấu tác phẩm của ông ấy, ngay cả khi tôi nghĩ rằng chúng tôi sẽ không bao giờ thực sự hiểu thấu được hết, bởi vì đó là một phần bí ẩn của tác phẩm. Nhưng nó dẫn chúng tôi đến một công cuộc tìm kiếm, đưa chúng tôi đi thăm từ nhà thờ này tới nhà thờ khác, từ nơi này sang nơi kia, từ cuộc triển lãm này đến cuộc triển lãm khác. Có rất nhiều tác phẩm, chúng tôi tìm cách đắm mình vào đó, không đơn giản chỉ là vào 4, 5 hay 10 bức tranh kính, mà là đắm mình vào trong tác phẩm và một cách trọn vẹn. Và cuối cùng, chúng tôi cũng tìm kiếm niềm vui mà nó mang lại. Điều này mang đến cho chúng tôi rất, rất nhiều niềm vui.  Về Trung tâm tranh kính quốc tế, trước đây chúng tôi đã từng đến thăm nơi này. Tôi thấy đây là một công trình đẹp. Bản thân công trình đã là một quần thể kiến ​​trúc tuyệt vời. Tôi rất thích tranh vẽ trên kính và đặc biệt là kiểu tranh kính cho phép các nghệ sĩ tự do trong sáng tác, hoàn toàn tự do trong cách biểu đạt so với kính màu với đường nét uốn lượn ghép nối bằng chì. Nhất là trong tranh kính ngày nay, chúng tôi thấy, về khía cạnh hình thức thể hiện, các nghệ sĩ có được sự tự do biểu đạt rất lớn. Và đây cũng là cách vẽ tranh kính phổ biến ».   Chính bà Michelle Osete cho RFI biết là ông Jean-Jacques Ladet từng có cơ hội hợp tác với nghệ sĩ Kim En Joong. Có « một câu chuyện dài » đã đưa vị thị trưởng yêu thích sự sáng tạo nghệ thuật, đam mê tranh kính của nghệ sĩ Kim đến với ý tưởng thực hiện dự án cải tạo, trang trí tòa nhà thị chính bằng tác phẩm tranh kính của người nghệ sĩ mà ông Ladet mới phát hiện cách nay khoảng mươi năm nhưng ngay lập tức đã say mê. Ông Ladet chia sẻ với RFI điều đã giúp ông khám phá thế giới tranh kính màu theo trường phái nghệ thuật trừu tượng của người nghệ sĩ gốc Hàn Quốc. Với ánh mắt rạng ngời, giọng nói đầy hào hứng, ông Ladet hồi tưởng :   « Khi đó tôi là thị trưởng của một thị trấn có 7.000 dân, thị trấn có tên là Mably, gần Roanne, thuộc tỉnh Loire. Chúng tôi đã đề xuất mở rộng kiến ​​trúc tòa thị chính bởi tòa nhà đã bắt đầu trở nên nhỏ bé và chúng tôi muốn phần mở rộng này được bổ sung yếu tố màu sắc và ánh sáng, tất nhiên là để nâng cao chất lượng kiến ​​trúc, nhưng mà cũng là để mang lại một yếu tố nghệ thuật khác và cũng có thể là mang đến cho công trình những yếu tố mang lại sự thanh thản, bình yên trong công việc mà chúng tôi đang thực hiện với nhóm của mình. Nhưng ở một khía cạnh nào đó, có lẽ cũng là để chào đón công chúng, những người nói chung thường đến tòa thị chính để làm thủ tục hành chính. Như vậy, cũng như tôi đã từng khám phá ở nhà thờ roman, họ có thể khám phá một yếu tố nghệ thuật và từ đó có thể tiếp tục đắp bồi thêm.   Và thế là tôi đã viết thư cho Cha Kim En Joong, mà không thực sự tin tưởng là sẽ đạt kết quả. Rồi 15 ngày sau, Cha Kim đã gọi điện cho tôi để nói rằng ông quan tâm đến dự án, có lẽ vì ông ấy chưa bao giờ sáng tác cho môi trường thế tục, ông ấy đã sáng tác nhiều cho các công trình tôn giáo, nhưng cho đến khi đó Cha vẫn chưa từng sáng tạo ở nơi thế tục như tòa thị chính. Và điều đó cũng khiến tôi thích thú vì tôi tự nhủ rằng ẩn sau tất cả là sự sáng tạo, là ánh sáng, màu sắc, là sự thanh thản và vẻ đẹp, sự bình yên. Nhưng có lẽ cũng có một câu hỏi về tâm linh. Và câu hỏi về tâm linh, tinh thần này không phải là của riêng ai (…)  Điều này thu hút tôi và tôi tin rằng Cha Kim cũng quan tâm đến vấn đề chia sẻ về tinh thần, tâm linh, vì vậy chúng tôi đã gặp nhau. Và cùng nhau chúng tôi thống nhất về việc tạo một bộ tranh kính màu (...) Sau đó chúng tôi trưng bày các tác phẩm trong một căn phòng đặc biệt và rất đẹp (phòng Hội đồng thị trấn). Rất nhanh chóng, trong căn phòng này đã có sự gắn kết, nhất quán khó tin giữa tác phẩm của kiến ​​trúc sư và tranh kính mầu với các tác phẩm khác của nghệ sĩ Kim. Sự gắn kết này khiến phòng họp Hội đồng thị trấn, nơi vốn thường xảy ra các cuộc tranh cãi, đối đầu, có được yếu tố yên bình (…).  Tôi tin rằng chúng ta đang sống trong một xã hội không phải lúc nào cũng tốt đẹp, nhưng chúng ta có thể đưa các yếu tố liên quan đến cái đẹp vào cuộc sống hàng ngày của mọi người. Điều đó rất thú vị đối với tôi và nó cũng đã được những người dân trong thị trấn của tôi đón nhận (…)  Dõi theo dấu chân nghệ thuật của nghệ sĩ Kim từ bao lâu nay, đã đi khắp các cùng miền để tận mắt chiêm ngưỡng, cảm nhận tranh kính của Kim En Joong, nhưng đối với ông Ladet, triển lãm ở Trung tâm quốc tế tranh kính vẫn là một trong những cuộc triển lãm đẹp nhất của Kim mà ông từng được xem, ẩn chứa dấu ấn của thời gian và bộc lộ độ chín của người nghệ sĩ. Những hình ảnh về các tranh kính mà nghệ sĩ Kim đã thực hiện cho tòa thị chính Mably, nơi ông Ladet từng là thị trưởng, cũng được giới thiệu bên cạnh các tác phẩm trong triển lãm. Ông Ladet chia sẻ thêm cảm nhận về chuyến thăm lần này : « Đó là một sự tiếp nối, tôi nghĩ đó là một sự tiếp nối bởi vì kể từ khi chúng tôi phát hiện ra tác phẩm của Kim En Joong và có một số tranh kính của ông ấy trong tòa thị chính Mably, chúng tôi muốn đào sâu thêm hiểu biết về công việc sáng tác nghệ thuật của người nghệ sĩ đó và cứ khi mỗi khi chúng tôi đi nghỉ ở một vùng nào đó thì chúng tôi cũng tìm xem có thể đi thăm những nơi có thể ngắm tranh kính màu của Kim En Joong. Tôi tin rằng khi người ta chìm đắm vào các tác phẩm của một nghệ sĩ, người ta lại muốn đi xa hơn trong việc khám phá mọi điều mà người nghệ sĩ đó muốn truyền tải bởi vì tôi tin rằng tác phẩm của Kim En Joong gợi lên suy nghĩ riêng của chúng ta. Tôi thấy rất nhiều cảm xúc, rất nhiều nét đẹp trong đó và cả niềm vui nữa. Có thể là hiện nay chúng ta đang quên đi niềm vui bởi vì thế giới không mấy vui vẻ, nhưng chúng tôi đang tìm thấy trong tranh kính của Kim En Joong những yếu tố đặt cho chúng ta câu hỏi về con đường đi của chính mình ».  42 bức tranh kính màu được trưng bày là những tác phẩm nghệ sĩ Kim sáng tác trong giai đoạn 2010-2021 tại Pháp và ở nước ngoài. Ngoài ra, khách tham quan còn có thể chiêm ngưỡng maquette, áp phích giới thiệu hàng trăm tranh kính mà nghệ sĩ đã và đang thực hiện cho nhà thờ ở khắp nơi trong và ngoài nước Pháp.  Nghệ sĩ Kim En Joong là một cha xứ, và vốn dĩ tranh kính thường gợi nhắc người ta nhớ đến các ô cửa tranh kính màu ở các nhà thờ, nhưng khi ngắm các tác phẩm của Kim En Jong tại triển lãm, người xem không khó để cảm nhận được cái đẹp, yếu tố thẩm mĩ và nghệ thuật hiện đại đã hòa quyện với yếu tố tâm linh, tôn giáo. Hơn nữa, kỹ thuật in độc đáo trên kính đã giúp các tác phẩm tranh kính của nghệ sĩ Kim giữ được nét rất thực nếu so với những bức tranh ông vẽ trên toan.    Đúng với tên gọi của triển lãm « Họa trên nền trời », bầu trời của cái đẹp đang mở ra mênh mang trước mắt người xem, để trí tưởng tưởng tượng của họ được bay bổng khi ngắm những nét vẽ lúc mềm mại, khi tự do phóng khoáng, không bị gò bó trong trong gian của các đường chì uốn lượn ghép nối các mảnh kính, cũng không chỉ bị giới hạn trong thế giới của các nhân vật, điển tích tôn giáo như nghệ thuật tranh kính cổ điển thường thấy.   Ở nhiều tác phẩm, trên nền kính trắng không chỉ là những hình khối, nét họa đầy màu sắc mà còn được điểm xuyết những vần thơ qua nét vẽ tha thướt. Thi và họa đan xen, minh họa và tô điểm nét đẹp cho nhau. Và người xem cứ thế thả bước, thả hồn tưởng tượng khung trời sáng trong, đầy màu sắc, tận hưởng khung trời tự do, bầu trời của nét đẹp tinh thần, làm vơi đi nỗi lo dịch bệnh, khủng hoảng kéo dài suốt gần hai năm qua, để hy vọng một năm mới an vui.
    1/2/2022
    9:29
  • CÚ CLICK HUYỀN BÍ - Những tuyệt vời ta không bỏ lỡ
    Hãy chọn một chiếc ghế thật êm, bên cạnh lò sưởi giữa mùa cuối năm lạnh giá, cùng chào đón một năm mới đang đến và thử nghĩ xem, khoảnh khắc nào khiến chúng ta nhớ đến nhất trong đời. Nếu còn do dự, hãy thử dành ra hơn 100 phút để thưởng thức “Click”, tạm dịch là “Cú Click huyền bí” của Điện ảnh Hoa Kỳ. Không đoạt giải cao trong các kì liên hoan, không gây tiếng vang bằng hình ảnh hoành tráng hoặc kĩ xảo đặc biệt, phim có thể khiến bạn rung động bằng những nụ cười và cả những giọt nước mắt xúc cảm chạm tới tận trái tim. “Cú Click huyền bí” của đạo diễn Frank Corari được sản xuất vào năm 2006 với sự góp mặt của nam diễn viên được mệnh danh là đại diện cho các bộ phim về đề tài gia đình cùng phong cách hài hước dí dỏm - Adam Sandler. Câu chuyện về kiến trúc sư Michael Newman và cuộc đời có vẻ như chẳng có nổi một giây yên bình của anh. Một vợ, hai con, đang mong đợi sẽ được trở thành người góp vốn trong công ty xây dựng, Michael dành tất cả thời gian để làm việc, làm việc và làm việc. Đặt mục tiêu thế nào là Đúng? Chắc chắn trong đời, mỗi người đều có những mục tiêu riêng. Với nhiều người thì đó là sự thành đạt, người khác là hạnh phúc gia đình, người khác nữa lại là sự tự do cá nhân… Mở đầu “Cú Click huyền bí”, khán giả đã thấy ngay Mục tiêu của Michael là gì. Quay cuồng giữa công việc với dự định hoàn thiện ngôi nhà trên cây cho các con đã bị trì hoãn cả mấy tháng, với việc phải có mặt ở cuộc thi bơi của cậu con trai nhỏ, hay kế hoạch cắm trại vào ngày Quốc khánh … Michael gần như phát điên. Cuộc sống luôn gấp gáp, vội vã, công việc dồn dập đến mức anh thậm chí không thể nhớ nổi cái điều khiển nào dành cho đồ dùng nào trong nhà. Bấn loạn xoay vần trong cái Mục tiêu lớn nhất là trở thành người góp vốn chính trong công ty khiến Michael không có lấy một phút thư giãn. Mơ ước lớn nhất của anh là vợ con phải được sung sướng đầy đủ, không thể sống thiếu thốn như anh lúc còn thơ bé. Nhưng dường như, Michael bị nhầm lẫn giữa những điều anh Muốn và những điều gia đình anh Cần. Một cuộc sống đủ đầy vật chất chưa chắc đã là điều kiện Cần cho một gia đình hạnh phúc.  Việc đặt mục tiêu sai dẫn đến muôn vàn hệ lụy mà Michael không thể lường trước, ngay cả khi anh có trong tay chiếc điều khiển kì diệu có thể điều khiển cuộc đời anh như một cuốn phim. Chạy xe giữa đêm đến một trung tâm mua sắm dường như chỉ để xả hơi, Michael vô tình gặp Morty, người đàn ông khá quái dị trong nhà kho của trung tâm, rồi được ông ta tặng cho chiếc điều khiển. Ban đầu, mọi thứ diễn ra thật xuôn xẻ, cuộc sống của Michael bỗng chốc thăng hoa và trở nên hoàn hảo khi anh phát hiện ra chỉ với một cú Click là anh có thể thoát khỏi vô số những phút giây mà anh cho là thừa mứa và vô bổ trong đời. Với một người đàn ông chỉ biết làm việc không mệt mỏi cùng với mục tiêu là Danh vọng và tiền bạc thì có vẻ hết thảy mọi thứ khác đều chẳng có ý nghĩa gì. Michael lần lượt tua nhanh qua những buổi ăn tối dài dằng dẵng mệt mỏi với bố mẹ anh, tua qua cả những giây phút tranh luận cãi vã giữa anh và Donna - vợ anh, những lúc đau ốm, thậm chí cả những đêm ân ái chớp nhoáng của hai vợ chồng. Cuộc đời Michael tràn ngập những cú tua nhanh, chỉ còn đọng lại là công việc. Chẳng còn gì tuyệt vời hơn là ta có thể điều khiển cuộc sống của mình tùy ý, chắc chắn rồi. Chiếc điều khiển tỏ rõ khả năng hoàn hảo của nó khi đem lại cho Michael những thành công nhất định. Anh vượt qua các cơn đau bệnh, công việc hoàn thành nhanh chóng, các dự án trở nên trôi chảy và mục tiêu là người góp vốn lớn nhất công ty sắp trở thành hiện thực. Nhưng thật chẳng ai đoán được chữ Ngờ, dù ta đang sống như đang xem một cuốn phim. Ammer, sếp của Michael thật ra chỉ lợi dụng anh. Sau tất cả, Michael vẫn phải làm việc không ngừng nghỉ và mọi thứ chỉ dừng lại ở những lời hứa hẹn. Căng thẳng và mệt mỏi đeo bám Michael, lo lắng cho cuộc sống gia đình, áp lực “phải có nhiều tiền thì mới hạnh phúc” khiến anh dùng chiếc điều khiển tua nhanh tới lúc được thăng chức và chính thức trở thành cổ đông lớn trong công ty. Thế nhưng… Michael đã mất gì? Những điều một đi không trở lại Anh không hề biết rằng nút tua nhanh trên chiếc điều khiển chỉ có tác dụng với anh, còn lại, mọi người xung quanh vẫn phải sống với thời gian thật sự. Trong thời gian của thực tại ấy, Michael hóa ra lại tồn tại dưới dạng “chế độ tự động”. Rõ ràng, cái điều khiển thần kì đã làm theo đúng mục tiêu mà Michael đặt ra trong đời, đó là tập trung làm việc. Nên khi ở chế độ tự động, Michael chỉ biết làm việc. Một năm trôi qua với anh là một cái chớp mắt nhưng gia đình anh thì phải trải qua khoảng thời gian dài đằng đẵng sống với một người máy. Michael giật mình nhận ra những nguy cơ tiềm ẩn bắt đầu khởi phát. Mối quan hệ giữa anh và Donna trở nên căng thẳng vì anh luôn luôn im lặng. Các con của anh đã lớn, chúng không còn xem bộ phim hoạt hình “Khủng long” và chú chó Sundance yêu quý đã qua đời. Kinh hoàng hơn nữa là cái điều khiển siêu thông minh kia đã đặt chế độ tự động lên cuộc đời anh. Ngay cả khi Michael không chạm vào chiếc điều khiển thì nó cũng tự tua qua tất cả những gì anh đã từng tua, là lúc tụ tập ăn uống với bố mẹ, là lúc anh và Donna tranh luận hay yêu đương, lúc anh đau ốm và lúc anh nhận được những lời hứa hẹn thăng chức. Tất cả không thể dừng lại được nữa. Tất cả những gì Michael từng cho là không quan trọng trong đời anh đều tự động trôi qua.    Những khủng hoảng bắt đầu. Thời gian sống của Michael bỗng bị tính bằng phút bởi hàng chục năm bị tua nhanh. Morty đã từng nói rằng anh không thể trả lại cái điều khiển, cũng giống như những gì anh đã từng tua qua thì sẽ không bao giờ trở lại nữa. Dù bắt đầu cảm nhận nỗi sợ hãi và tìm mọi cách để thoát khỏi những lần tua nhanh thì Michael vẫn bị kéo về tương lai một cách vội vã. Hàng chục năm tiếp tục trôi, cho tới lúc Michael vô cùng thành đạt nhưng anh và Donna đã li dị và cô đã lấy chồng mới, là thầy dạy bơi của Ben, con trai anh, còn các con anh đã trưởng thành từ lúc nào. Cú sốc lớn nhất giáng mạnh vào Michael chính là cái chết của Cha anh. Michael cố gắng tua lại lúc ông qua đời nhưng không thể vì anh đã không có mặt bên cạnh ông giây phút cuối cùng. Ở chế độ tự động, anh chỉ biết có làm việc. Anh bỏ qua ông, thậm chí làm tan nát trái tim ông khi thẳng thừng tuyên bố mình đã biết hết trò ảo thuật ngớ ngẩn bố từng làm, chỉ là giả vờ hào hứng mà thôi. Đó là lần cuối cùng bố Michael gặp anh trước khi ông mất. Ông xoa đầu anh và nói “ta yêu con” trong khi phiên bản tự động của Michael vẫn cắm mặt vào máy tính. Người ta đã không ghìm được nước mắt khi Michael tua đi tua lại khoảnh khắc đó, rồi nhấn nút tạm dừng để tự mình đứng ra trước mặt ông, khẽ khàng hôn lên trán ông và thì thầm “con cũng thương bố vô cùng”. Michael đã cố gắng đi quá nhanh trong cuộc đời mình, như một thằng lùn mơ ước về thế giới xa xôi nào đó nhưng hóa ra, thế giới ấy chỉ là món bắp rang. Bước ngoặt cuối cùng là lúc Michael hiểu ra điều gì cần được đặt lên hàng đầu, cái gì nên là mục tiêu trong cuộc sống. Không phải công việc, không phải sự nghiệp mà là gia đình, là những người thân yêu bên cạnh mình, là sự yêu thương và gắn kết. Cuộc đời trôi tới lúc Michael bị ung thư, gần như bị sốc khi con gái anh gọi chồng mới của Donna là Cha và ngã quỵ trong đám cưới của Ben. Ngay lúc ấy, sau đám cưới, Ben phải đi công tác, quyết định bỏ qua tuần trăng mật. Michael đã đuổi theo con trai, dù lúc này anh rất yếu, anh có thể trả giá bằng cả mạng sống của mình. Nhưng Michael vẫn chạy, dưới màn mưa, ngã gục xuống lòng đường lạnh giá ướt sũng, chỉ để nói với con rằng Gia đình là ưu tiên số Một, hãy Yêu nhiều khi con còn có thể. “Cú click huyền bí” có một kết thúc có hậu và ấm áp như bao bộ phim Gia đình khác, là lúc Micheal bừng tỉnh ở trung tâm mua sắm cùng với một cái gì hoàn toàn tươi mới như là bừng nở trong anh. Anh bỗng yêu cái xe cũ rẻ tiền của mình, chạy tới nhà bố mẹ giữa đêm, ôm hôn họ và nói lời yêu thương họ không ngừng. Rồi anh trở về nhà, hôn hít ba mẹ con, lên kế hoạch vụ cắm trại và bắt tay vào hoàn thiện ngôi nhà trên cây cho lũ trẻ. Bất ngờ là, một lần nữa, cái điều khiển xuất hiện ở bếp nhà Michael như món quà Morty tặng cho anh. Thế nhưng, chắc hẳn chúng ta biết lần này Michael sẽ làm gì.     Cuộc đời rõ ràng không thể như một cuốn phim mà chúng ta có thể tua đi tua lại hoặc có cơ hội thứ hai để sửa sai. Vậy tại sao ngay từ đầu chúng ta không sống tốt hơn để chắc chắn rằng chúng ta sẽ không bỏ lỡ bất cứ điều gì tuyệt vời trong hành trình sống “một đi không trở lại” của mình?
    1/1/2022
    9:46

Über TẠP CHÍ VĂN HÓA

Sender-Website

Hören Sie TẠP CHÍ VĂN HÓA, 1LIVE und viele andere Radiosender aus aller Welt mit der radio.de-App

TẠP CHÍ VĂN HÓA

TẠP CHÍ VĂN HÓA

Jetzt kostenlos herunterladen und einfach Radio & Podcasts hören.

Google Play StoreApp Store

TẠP CHÍ VĂN HÓA: Zugehörige Sender

Information

Wegen Einschränkungen Ihres Browsers ist dieser Sender auf unserer Website leider nicht direkt abspielbar.

Sie können den Sender alternativ hier im radio.de Popup-Player abspielen.

Radio